Dự án thiếu cơ sở pháp lý

Đến nút giao thông ngã ba cầu Sông Chanh, điều chúng tôi ngỡ ngàng là đường và vỉa hè dẫn lên cầu Sông Chanh, liên các xã đảo Hà Nam lại lớn hơn hẳn quốc lộ 10. Ông Bùi Đức Truyền, địa chỉ 215, thị trấn Quảng Yên cho biết: Dự án mở rộng nút giao thông cầu Sông Chanh còn nhiều điều khuất tất. Nhiều cơ quan báo chí đã có phóng sự điều tra về vấn đề này. Báo TNMT ra ngày 17-3-2009, có bài “Dự án mở rộng nút giao thông cầu Sông Chanh (Yên Hưng, Quảng Ninh): Dựng sơ đồ thiết kế khống để thu đất của dân”, đã nêu rõ: “…Theo qui định của Bộ GTVT tại Công văn số 3916/GTVT, ngày 5-9-2003: “Phạm vi GPMB khu vực nút giao thông ngã ba cầu Sông Chanh (km 11+560), với bán kính bó vỉa R=16m”. Thế nhưng, 5 năm sau (tháng 9-2005), Hội đồng GPMB huyện Yên Hưng đã thu hồi của các hộ dân tại nút giao thông cầu Sông Chanh, với bó vỉa R=20m (vượt lên 4m), khiến đất của nhiều hộ dân, đáng lý không bị thu hồi, cũng bị mất trắng”. Ông Trần Đại Bổng, nguyên Chủ tịch Hội Cựu TNXP tỉnh Quảng Ninh cho biết: “Tôi đã nhiều năm làm Viện trưởng Viện Thiết kế, Sở GTVT Quảng Ninh, nhưng chưa bao giờ được biết dự án nào mở đường từ quốc lộ dẫn vào đường liên xã lại có vỉa hè và đường lớn hơn cả quốc lộ”. Hội TNXP tỉnh Quảng Ninh đã có Công văn số 95/TNXP, ngày 29-9-2008 gửi Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh: “UBND huyện Yên Hưng, UBND tỉnh Quảng Ninh giải quyết khiếu nại không đúng, không có cơ sở pháp lý, vì theo Văn bản số 3916 của Bộ GTVT, gia đình bà Huyến chỉ bị thu hồi một góc đất hơn 10m2, nhưng UBND huyện Yên Hưng vẫn bắt nhốt chồng bà và thu cả đất từ ngày 10-3-2003. Đơn khiếu nại của bà Huyến là có cơ sở pháp lý. Việc UBND huyện Yên Hưng lấy Công văn số 4046 của PMU 18 và Công văn số 4604, ngày 14-12-2004 của Cục Giám định và Quản lý chất lượng công trình để cưỡng chế thu hồi đất là không đúng, vì các văn bản này không phải là văn bản qui phạm pháp luật”. Trong khi đó, ngày 3-7-2002, Chính phủ đã có Công văn số 759/CP-CN về việc chủ trương đầu tư các tiểu dự án, sử dụng vốn dư sau đấu thầu quốc lộ 18. Trong công văn này, Chính phủ giao Bộ GTVT: “Phê duyệt nghiên cứu phương án khả thi, hoàn tất các thủ tục đầu tư, chỉ đạo các tiểu dự án nói trên theo qui định hiện hành”. Bởi vậy, việc mở rộng nút giao thông cầu Sông Chanh không đúng với Công văn số 3916/GTVT của Bộ GTVT là trái với quyết định của Chính phủ, không có cơ sở pháp lý để thực hiện.

GPMB thiếu công khai minh bạch, bắt người trái pháp luật

Ông Nguyễn Công Tráng, 1 trong 3 hộ dân bị giải tỏa trắng cho biết: Trước đó, gia đình tôi không chấp nhận phương án đền bù, vì chúng tôi không nhận được văn bản nào của Bộ GTVT mở đường cầu Sông Chanh, mà chỉ là nút giao thông cầu Sông Chanh, với bán kính bó vỉa R=16m. Nhưng sau đó, do bị đe dọa cưỡng chế, tôi đã phải chấp nhận giá đền bù thấp gấp nhiều lần so với giá thị trường. Báo Lao động số ra ngày 9-3-2006 viết: “…Người dân ở nút cầu Sông Chanh (Yên Hưng) lại càng thấy nghi ngờ về PMU 18, khi ông Phó tổng giám đốc ký hai công văn “nắn” đường, giải tỏa trắng 3 nhà dân, đưa mảnh đất của Chủ tịch huyện Yên Hưng, ông Lê Xuân Tặng, vốn đã có 2 mặt đường về vị trí thông thoáng hơn”. Ông Nguyễn Ngọc Hào, ở số 34 Phạm Ngũ Lão và ông Lê Văn Khen, ở số 4 Trần Khánh Dư, đều cho biết: Trong quá trình GPMB nút giao thông cầu Sông Chanh, UBND huyện Yên Hưng đều không công khai dự án, phương án đền bù GPMB. Ngay cả khi cưỡng chế gia đình bà Đỗ Thị Huyến, cũng không có phương án đền bù GPMB và quyết định thu hồi 32m2 đất mặt tiền, mà gia đình bà Huyến tôn tạo trước ngày 15-10-1993. Việc làm sai trái này, UBND huyện Yên Hưng đã có Văn bản số 64/UB, về việc trả lời đơn kiến nghị công dân. Văn bản này viết: “… UBND huyện đã cho kiểm tra và thấy rằng, việc thực hiện kiểm đếm của huyện làm chưa đúng Qui trình 22/CP của Chính phủ, thiếu sự công khai qui hoạch và công khai các chủ trương chính sách về đền bù thiệt hại GPMB trước khi thực hiện kiểm đếm, lập phương án đền bù. UBND huyện đã chỉ đạo Hội đồng đền bù GPMB nghiêm túc kiểm điểm và xin lỗi các hộ về việc làm không đúng qui định như đã nêu”.

Khi chúng tôi hỏi về vụ việc này, bà Huyến cho biết: Từ năm 1985, gia đình tôi đã được cấp phép đổ đất, lấp hồ, tạo dựng 178m2 đất ở, bao gồm: 146m2 đất xây dựng và 32m2 đất mặt tiền. Gia đình tôi đã sử dụng ổn định và đóng thuế đầy đủ hàng năm. Theo điều 50 của Luật Đất đai, thì mảnh đất của gia đình tôi đã sử dụng hợp pháp, nếu Nhà nước thu hồi, thì phải được đền bù theo đúng qui định của pháp luật nhưng không có quyết định thu hồi đất, phương án bồi thường GPMB, không có thông báo, UBND huyện đã dùng lực lượng đến uy hiếp, dùng máy ủi đào đất, phá hủy sân, cây cối và tài sản trên đất của gia đình tôi, dùng nhục hình bắt chồng tôi (ông Kiểm) trái pháp luật (xem chi tiết trong số báo 924). Khi các cơ quan báo chí hỏi về việc này, ông Đỗ Văn Nghi, Chủ tịch UBND huyện cũng thừa nhận: Khi GPMB nhà ông Kiểm, bà Huyến đã có sự xô xát, đó là hành vi thiếu văn hóa của cán bộ khi thi hành công vụ, tuy nhiên, để xử lý việc này thì lại thuộc cơ quan khác. Còn ông Trưởng công an huyện Yên Hưng, trong công văn trả lời công dân, thì gọi đó là hành vi “nhân đạo”…

Phương hướng giải quyết

Vừa qua, Báo CCB Việt Nam cùng các báo Diễn đàn doanh nghiệp, Tuổi trẻ Thủ đô, Pháp luật đời sống, Văn hóa doanh nhân đã có buổi làm việc với ông Đặng Tiến Hải, Phó chủ tịch UBND TX Quảng Yên và một số cơ quan chức năng. Ông Hải cho biết: Dự án mở rộng nút giao thông ngã ba cầu Sông Chanh, là dự án tranh thủ nguồn vốn ODA của Chính phủ. Trong quá trình thực hiện dự án, cũng có chỗ đúng, chỗ sai. UBND TX luôn cầu thị, khắc phục các hậu quả. Riêng vụ việc của gia đình bà Huyến, đã có khiếu kiện lên đến UBND tỉnh Quảng Ninh và Thanh tra Chính phủ. Ngày 14-4-2012, đồng chí Đỗ Thông, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh đã về làm việc với UBND TX, đi kiểm tra xem xét việc giải quyết và cho ý kiến chỉ đạo tập hợp hồ sơ, chuẩn bị các nội dung vụ việc, tổ chức đối thoại, họp báo, để chấm dứt việc giải quyết đơn thư khiếu nại của bà Huyến.

Chúng tôi hy vọng rằng cuộc đối thoại giữa đồng chí Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh cùng gia đình bà Đỗ Thị Huyến và các cơ quan chức năng để giải quyết dứt điểm việc khiếu kiện gần 10 năm đòi quyền lợi chính đáng của gia đình bà Đỗ Thị Huyến sẽ được diễn ra công bằng, dân chủ, đúng pháp luật, trong thời gian sớm nhất.

Việt Hùng