Hằng năm lượng cát, sỏi được khai thác từ hai con sông này lên tới cả triệu mét khối, nhưng số tiền thu được cho ngân sách địa phương chẳng là bao… Mãi tới năm 2010 tỉnh mới đưa một số mỏ được phép khai thác ra để đấu thầu và rồi thầu cũng không xong, doanh nghiệp bỏ của chạy lấy người, tỉnh cũng chưa biết xử lý thế nào?

Ngày 10-1-2011, ông Trịnh Văn Chiến, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 78/QĐ-UBND về việc phê duyệt kết quả trúng thầu đấu quyền khai thác mỏ cát số 62, ở xã Thiệu Thịnh, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Đơn vị trúng đấu giá quyền khai thác mỏ cát số 62 là Công ty TNHH vật liệu xây dựng Hùng Cường (Cty Hùng Cường), có địa chỉ ở xã Định Công, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa với số tiền phải nộp vào ngân sách nhà nước sau khi trúng đấu giá là 14,4 tỷ đồng. Theo đó, Cty Hùng Cường sẽ được khai thác toàn bộ trữ lượng cát tại mỏ cát số 62 trong thời gian 48 tháng, kể từ ngày ký quyết định cấp giấy phép khai thác. Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) có trách nhiệm ký hợp đồng trúng đấu giá quyền khai thác mỏ với đơn vị trúng đấu giá là Cty Hùng Cường.

Ngay sau khi trúng thầu, Cty Hùng Cường đã nộp tiền đặt cọc 1 tỷ đồng (trong tổng số tiền phải nộp 14,4 tỷ đồng phải nộp). Đơn vị đứng ra thực hiện việc tổ chức đấu giá và có tờ trình để UBND tỉnh căn cứ, xem xét phê duyệt trúng thầu, quyền khai thác mỏ cát số 62 là Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Thanh Hóa (phiên đấu giá mỏ cát số 62 được tổ chức ngày 26-12-2010, do Sở TN&MT chủ trì). Như vậy, mỏ cát số 62 đã có chủ, hàng ngày tại đây có tới hàng trăm thuyền bè vào khai thác cát vận chuyển đi tiêu thụ (ảnh).

Nhưng một thời gian sau, Cty Hùng Cường đã có công văn gửi UBND tỉnh Thanh Hóa về việc xem xét lại trữ lượng mỏ cát số 62 với lý do đã bị khai thác trái phép, giảm so với khi tiến hành đấu giá? Lo trước sự việc Cty Hùng Cường có nguy cơ “chạy làng”, ngày 14-3-2011, Sở TN&MT có Văn bản số 455/STNMT-TNKS gửi UBND tỉnh Thanh Hóa nói rõ việc Cty Hùng Cường trúng thầu đấu giá quyền khai thác mỏ cát số 62, đến hạn nộp tiền nhưng vẫn không nộp tiền trúng đấu giá đợt 1 theo quy định, vi phạm các quy chế đấu giá. Trước sự việc diễn biến có nhiều phức tạp, ngày 1-4-2011, ông Nguyễn Đức Quyền, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã có Công văn số 1787/UBND-CN về việc “Giao Sở TN&MT căn cứ các quy định pháp luật để tham mưu cho UBND tỉnh giải quyết việc vi phạm Quy chế đấu giá của Cty Hùng Cường tại mỏ cát số 62, xã Thiệu Thịnh”.

Như vậy, việc Sở TN&MT tỉnh được UBND tỉnh Thanh Hóa giao trách nhiệm chính trong việc tiến hành quyền đấu giá quyền sử dụng khai thác cát sỏi lòng sông được xem như một chủ trương đúng đắn và Sở phải có trách nhiệm trước UBND tỉnh. Tuy nhiên, những “bùng nhùng” tại mỏ cát số 62 được “đá” đi “đá” lại giữa Sở này với tỉnh, giữa tỉnh với doanh nghiệp trong thời gian dài. Việc đấu thầu thật, nhưng không hiểu vì sao số tiền đấu giá mỏ cát số 62 là 14,4 tỷ đồng lại được Sở TN&MT lờ đi khi không có yêu cầu gấp rút nhà thầu nộp tiền vào ngân sách nhà nước theo quy định. Trong khi đó, trữ lượng cát tại mỏ cát số 62 đã bị khai thác suy giảm, nhà thầu thì ra mặt bỏ thực hiện nghĩa vụ người trúng thầu. Như vậy, trách nhiệm của Sở TN&MT đến đâu khi để xảy ra sự việc trên? Phía Cty Hùng Cường có vi phạm pháp luật khi thông tin cho rằng, đơn vị này đang có ý định yêu cầu tỉnh phải hoàn trả số tiền 1 tỷ đồng tạm đóng trước đó? Phải chăng, khi đấu giá mỏ cát số 62, Sở TN&MT đã quên một khâu là đưa thông tin chi tiết về trữ lượng, khả năng khai thác cùng những điều kiện ràng buộc khác cho đơn vị dự thầu hay lấy việc tổ chức đấu giá để mị dân? Hay 14,4 tỷ đồng tiền đấu giá thật lại là tiền hơi?

Vụ việc trên có nhiều khuất tất, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa được giải quyết, xử lý dứt điểm. Đây là cách làm ăn coi thường pháp luật của doanh nghiệp Hùng Cường và thiếu trách nhiệm của cơ quan tham mưu trực tiếp là Sở TN&MT tỉnh Thanh Hóa.

Bài và ảnh: Thanh Nghĩa