Tòa tuyên phạt 7 năm tù giam, nhưng sau khi tòa tuyên án, vì ông lâm trọng bệnh nên được tại ngoại để chữa bệnh. Thời gian tại ngoại, gia đình ông có nhiều đơn thư kêu oan gửi đi khắp nơi…

Vì dự án bị vướng vào lao lý…

Dự án cải tạo, nâng cấp QL 6 đoạn Hòa Bình - Sơn La được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2001 có tổng chiều dài 251km. Phần dự án qua TP Sơn La dài 13km. Đây là dự án được Bộ GTVT giao cho Ban quản lý dự án 1 (PMU 1) làm chủ đầu tư. UBND tỉnh Sơn La thực hiện GPMB; giao cho Ban chỉ đạo GPMB tỉnh ký hợp đồng làm công tác GPMB với PMU 1, còn TX Sơn La (nay là TP Sơn La) thành lập Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng (HĐĐB GPMB) để giúp việc.

Đến năm 2005, công tác đền bù trên toàn tuyến và đoạn qua TX Sơn La cơ bản được hoàn thành. HĐĐBGPMB TX Sơn La được Bộ GTVT đánh giá cao về tiến độ triển khai và chất lượng công tác GPMB. Tuy nhiên, không hiểu vì sao, đang giữa chừng như vậy thì UBND tỉnh Sơn La tiến hành thanh tra, điều tra công tác ĐBGPMB QL 6 của riêng TX Sơn La (một phần rất nhỏ của dự án GPMB QL6, đoạn Hòa Bình - Sơn La).

Theo cáo trạng của VKS tỉnh Sơn La, Bản án hình sự sơ thẩm số 128/2009/HSST (ngày 7-9-2009) và hình sự phúc thẩm số 174/2010/HSPT của Tòa phúc thẩm, TAND tối cao tại Hà Nội thì với vai trò là “Phó chủ tịch Thường trực HĐĐBGPMB TX Sơn La, kiêm Tổ trưởng tổ chuyên môn giúp việc, trong quá trình thực hiện việc kiểm kê, kiểm tra ký duyệt các hồ sơ đền bù để trình cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt, ông Nguyễn Văn Huấn biết các hồ sơ đền bù không được thực hiện đúng, không thể hiện mức độ ảnh hưởng và diện tích đền bù, biết việc kiểm kê đền bù các tài sản công trình liên đới nằm ngoài phạm vi cọc GPMB mà vẫn đền bù là sai quy định của Nhà nước về chính sách đền bù mà ông Nguyễn Văn Huấn vẫn ký duyệt là trái với Hướng dẫn số 2248 ngày 1-10-2002 của Cục Quản lý và giám định chất lượng công trình giao thông - Bộ GTVT và Khoản 2, 3 Điều 17, Nghị định số 22 ngày 24-4-1998 của Chính phủ; Quyết định số 881 ngày 28-3-2003 của UBND tỉnh Sơn La với tổng số 33 hồ sơ, đã gây thiệt hại cho Nhà nước tổng số tiền 3.575.258.200 đồng”.

Khởi tố có đúng đối tượng?

Từ kết quả điều tra của cơ quan công an, VKS truy tố, hai cấp tòa án sơ thẩm, phúc thẩm đều tuyên bố hành vi nêu trên của ông Nguyễn Văn Huấn đã phạm vào tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Khoản 3, Điều 165, Bộ luật hình sự. Tòa án sơ thẩm TAND tỉnh Sơn La tuyên phạt ông Nguyễn Văn Huấn 10 năm tù giam; ở cấp phúc thẩm, tuyên phạt còn 7 năm tù giam. Tâm điểm của vụ án là các cơ quan tố tụng buộc tội ông Huấn đã cố ý làm trái quy định trong việc trình hồ sơ của 33 hộ dân lên cấp có thẩm quyền đền bù sai quy định.

Tuy nhiên, khi xem xét các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án, chúng tôi thấy có nhiều nội dung cần được xem xét lại, có dấu hiệu của việc bỏ lọt tội phạm.

Trên thực tế, theo Quyết định số 455 ngày 26-8-2002 của UBND TX Sơn La về việc thành lập HĐĐBGPMB, ông Sa Trọng Đoàn (là Phó chủ tịch UBND thị xã) được bổ nhiệm Chủ tịch HĐĐBGPMB; ông Huấn là Phó chủ tịch HĐĐBGPMB chứ không phải là “thường trực” như kết luận điều tra, bản cáo trạng và các bản án đã “ban tặng” cho ông. Và một điều đáng lưu ý rằng, theo các quyết định đã ban hành về nhiệm vụ của HĐĐBGPMB thì cơ quan này không có thẩm quyền quyết định mà chỉ là khâu trung chuyển, kính trình. Bị cáo Huấn cũng chỉ có nhiệm vụ nhận toàn bộ biên bản ở cấp dưới chuyển lên, để kính chuyển (trung chuyển biên bản) lên cấp trên có chuyên môn, có thẩm quyền thẩm định, quyết định đền bù.

Theo quy trình ĐBGPMB thì HĐĐBGPMB TX Sơn La trình biên bản và biểu tổng hợp (theo mẫu của PMU 1) lên Ban chỉ đạo GPMB tỉnh Sơn La. Ban chỉ đạo GPMB tỉnh Sơn La trình UBND tỉnh Sơn La để phê duyệt danh sách, kinh phí đền bù và diện tích thu hồi. Sau đó, Ban GPMB tỉnh chuyển cho Ban quản lý dự án là PMU 1 một bộ hồ sơ đền bù chi tiết của các hộ dân bị ảnh hưởng và 4 bộ hồ sơ tổng hợp. PMU 1 lập tờ trình, trình Cục Quản lý chất lượng công trình giao thông - Bộ GTVT chấp thuận kinh phí đền bù. Lúc này, người dân mới được nhận tiền đền bù. Qua đây, chúng ta có thể nhận thấy, trách nhiệm phê duyệt, chấp thuận mức phí đền bù hoàn toàn không thuộc thẩm quyền của cá nhân ông Huấn và càng không thể nói ông Huấn đã lợi dụng chức vụ quyền hạn.

Trong vụ án này, dư luận đặt ra câu hỏi vì sao ông Sa Trọng Đoàn, nguyên Phó chủ tịch UBND TX Sơn La (nay là Chủ tịch UBND TP Sơn La) là Chủ tịch HĐĐBGPMB, người có quyền lớn nhất trong HĐĐB lại không có trách nhiệm gì khi vụ án được khởi tố? Chẳng nhẽ là người đứng đầu một cơ quan, khi vụ việc xảy ra như cơ quan tố tụng đã truy tố thì ông lại không có trách nhiệm gì?

Một nghịch lý nữa là trong vụ án này, MPU 1 - Bộ GTVT là cơ quan đại diện chủ đầu tư không hề có đơn khởi kiện Ban chỉ đạo GPMB tỉnh Sơn La cũng như HĐĐBGPMB TX Sơn La về các vấn đề trong quá trình thực hiện dự án, hợp đồng kinh tế nhưng tại bản án sơ thẩm, phúc thẩm, các cơ quan tố tụng vẫn “cố” gắn mác “nguyên đơn dân sự” trong vụ án này?

Doanh Chính