Để giải quyết dứt điểm vấn đề này, ngày 13-7-2012, UBND tỉnh đã ra Quyết định số 2005/QĐ-UBND chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) tổ chức thực hiện dứt điểm việc giao đất trái thẩm quyền trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Trong quá trình triển khai thực hiện, gắn với đợt sinh hoạt học tập Nghị quyết T.Ư 4 “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”; Đảng bộ Sở TNMT đã tạo bước đột phá trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ quan trọng này. Xác định đây là việc làm khó khăn do việc cấp đất trái thẩm quyền đã tồn đọng trong nhiều năm qua, Đảng ủy Sở TNMT đã ra nghị quyết chuyên đề, tổ chức học tập quán triệt đến tận cán bộ đảng viên, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng phòng, ban, cá nhân đặc biệt là những đảng viên phụ trách về lĩnh vực đất đai. Mặt khác tiến hành các biện pháp triển khai đồng bộ xuống 12 đơn vị cơ sở huyện, thành phố, thị xã, trong đó lấy phòng TNMT của các đơn vị cơ sở làm nòng cốt tổ chức thực hiện. Từ đó các đơn vị cơ sở kiểm tra, rà soát số liệu và những khó khăn vướng mắc báo cáo về sở để xin ý kiến chỉ đạo. Ban giám đốc sở đã tổ chức nhiều đoàn đi thực tế kiểm tra các đơn vị, các đầu mối, phát hiện nơi nào có số lượng nhiều, khó khăn phức tạp thì bố trí tăng cường cán bộ để bảo đảm tiến độ. Qua 5 tháng triển khai thực hiện, đến nay đã thu được một số kết quả khả quan. Tổng số hộ được giao đất trái thẩm quyền là 10.495 hộ; trong đó số hộ nằm trong phạm vi giải quyết theo QĐ 2005 của UBND tỉnh 9.602 hộ, số hộ đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 8.556 hộ, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 1.046 hộ, số hộ nằm ngoài phạm vi giải quyết là 893 hộ.

Về tiếp nhận và xử lý hồ sơ tại cấp huyện, UBND các xã, phường, thị trấn đã lập hồ sơ và nộp về UBND cấp huyện 9.121 hồ sơ, đạt 100% số hộ đủ điều kiện giải quyết và 87,4% so với nhu cầu. Đồng thời UBND cấp huyện đã ký 8.556 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đạt 94,3% so với hồ sơ đủ điều kiện giải quyết. Một số huyện làm tốt và đã ký giấy chứng nhận cho các hộ đủ điều kiện là TP Hà Tĩnh, huyện Đức Thọ, Vũ Quang và Kỳ Anh. Các huyện chưa hoàn thành ký giấy cho các hộ đủ điều kiện, trong đó huyện Can Lộc (85,4%), Cẩm Xuyên (88,2%), Nghi Xuân (90,7%), Lộc Hà (92,0%), Hương Khê (95,9%), Thạch Hà (97,4%), Hương Sơn (98,2%) và thị xã Hồng Lĩnh (96,9%). Theo báo cáo của Cục Thuế tỉnh Hà Tĩnh, đến ngày 31-12-2012 các chi cục thuế đã tiếp nhận tổng cộng 7.316 hồ sơ nộp tiền sử dụng đất và thuế trước bạ, đạt 80,24% số hồ sơ đã thông báo; đã có 6.845 hộ hoàn thành nộp tiền với tổng số tiền đã thu được là 33,3 tỷ đồng (tiền sử dụng đất 31,5 tỷ đồng; lệ phí trước bạ 1,8 tỷ đồng), đạt 75% số hộ đã thông báo.

Các trường hợp đã có quy định giải quyết nhưng chưa hoàn thành, theo báo cáo của các huyện, thành phố, thị xã có: 113 hộ do liên quan đến quy hoạch, 65 hộ do không hợp tác với chính quyền để lập hồ sơ, 28 hộ do đang có tranh chấp, 41 hộ đang thanh tra, kiểm tra; 98 hộ không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc sử dụng đất, 8 hộ do chưa được giao đất tại thực địa, 85 hộ do các nguyên nhân khác. Mặc dù đã triển khai thực hiện quyết liệt, nhưng theo kết quả rà soát của UBND các huyện, thành phố, thị xã hiện còn 1.310 hộ đang còn vướng mắc và 2.276 hộ đủ điều kiện nhưng chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính để nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Căn cứ vào tình hình thực tế của toàn tỉnh, Sở TNMT Hà Tĩnh đã có văn bản báo cáo lên UBND tỉnh đề xuất xử lý các trường hợp chưa được giải quyết, hoặc còn vướng mắc kéo dài đến ngày 31-3-2013. Đây là nỗ lực và quyết tâm của Đảng bộ, Ban GĐ Sở TNMT trước một thực tế tồn đọng từ nhiều năm qua.

Trao đổi với chúng tôi tại phiên họp HĐND tỉnh khóa XVI, kỳ họp thứ 5 diễn ra vào cuối năm 2012, ông Nguyễn Thanh Bình, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh cho biết: “Đất đai là lĩnh vực nhạy cảm, giải quyết các trường hợp được giao đất làm nhà ở sai thẩm quyền trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh là nhiệm vụ cấp thiết. Đến thời điểm cuối năm 2012, Sở TNMT đã giải quyết được trên 80% là một cố gắng rất lớn. Đây cũng là điểm sáng ở một đơn vị thực hiện nhiệm vụ gắn với đợt sinh hoạt chính trị về Nghị quyết T.Ư 4 của Đảng đang được triển khai học tập và thực hiện trong toàn Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh”.

Bài và ảnh: Anh Thi, Đức Đạo