Dự án có tổng mức đầu tư 73,356 tỷ đồng (trong đó tiền thiết bị là 52,942 tỷ đồng), công suất 2.200 tấn sản phẩm/năm. Địa điểm triển khai dự án tai khu C, ngõ 622 Minh Khai, quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội. Ngày 8-5-2002, Bộ NNPTNT ký Quyết định số 1695/QĐ-BNN về việc phê duyệt nội dung Hợp đồng mua bán thiết bị số 23.752/2002/PJ-HC giữa nhà thầu PEJA Hà Lan với Công ty Hải Châu tổng giá trị hợp đồng là 3.192.020 euro.

Trong quá trình triển khai lắp đặt dự án có rất nhiều sai phạm đã được thanh tra Bộ NNPTNT kết luận 1091 ngày 23-4-2007 mà báo CCB Việt Nam đã phản ánh trước đây, nhưng điều đáng nói mặc dù sai phạm nghiêm trọng như vậy nhưng hơn 5 năm nay vẫn chưa có tổ chức hay cá nhân nào bị xử lý trách nhiệm đã gây ra hậu quả.

Tiền tỷ nhẹ bẫng?

Sau 6 năm (2003-2009), dự án BMCC Hải Châu đã được chính Cty Hải Châu đánh giá là thua lỗ từ 8,5 đến 9 tỷ đồng. Chính vì thua lỗ kéo dài như vậy nên ngày 15-9-2009, Cty Hải Châu làm Văn bản số 527 gửi lãnh đạo Tổng công ty mía đường I báo cáo về tình hình giải quyết dây chuyền BMCC, mục đích chính là xin ý kiến để bán dây chuyền BMCC cho Công ty CP chế biến thực phẩm Kinh Đô miền Bắc (Cty KĐMB). Trong văn bản nêu: “Hội đồng quản trị công ty đã họp ngày 4-9-2009 và phân tích như sau: Giá trị còn lại dây chuyền bánh mềm là 38,8 tỷ đồng, nếu bán giá 10 tỷ đồng thì lỗ 28, 8 tỷ đồng, như vậy dự kiến từ 2 đến 3 năm toàn bộ lợi nhuận SXKD sẽ bù số tiền bán lỗ trên và công ty sẽ không có lợi nhuận… Không bán dây chuyền bánh mềm thì hàng năm lỗ khoảng 8 đến 9 tỷ đồng, thời gian kéo dài khoảng 10 năm”.

Được biết, ngày 29-8-2009, Cty KĐMB đã có Văn bản số 201 CV/KĐ gửi ban lãnh đạo Cty Hải Châu về việc thương thảo mua lại dây chuyền BMCC và nêu quan điểm rất rõ: “Công ty chúng tôi đã cử chuyên gia trong nước và nước ngoài đến tìm hiểu, đánh giá và cũng xem xét rất nhiều yếu tố. Chúng tôi nhận thấy dây chuyền nói trên có một số hạn chế rất lớn về mặt thiết bị, tính đồng bộ, công suất, hiệu quả và đặc biệt là tính thẩm mỹ, chất lượng cũng như giá thành của sản phẩm. Từ những đánh giá nói trên và trên cơ sở xem xét các yếu tố khác, Cty KĐMB đề nghị: Nếu giá bán dây chuyền nói trên dưới 10 tỷ đồng thì hai bên sẽ tiến hành đàm phám các bước tiếp theo để quyết định giá mua bán cuối cùng trên nguyên tắc hai bên cùng có lợi. Trường hợp quý công ty nếu giá bán đưa ra trên 10 tỷ đồng thì công ty chúng tôi sẽ dừng lại việc đàm phám…”.

Dấu hiệu chạy án?

Ông Lại Hoàng Thọ, nguyên Phó giám đốc Cty Hải Châu, Phó ban dự án BMCC đã đến Văn phòng Ban chỉ đạo T.Ư về phòng chống tham nhũng và Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an làm đơn khai báo, tự thú việc ông có nhận tiền hối lộ 5.000 euro trong lúc triển khai dự án BMCC tại Cty Hải Châu. Nhưng cho đến khi ông Thọ lâm bệnh qua đời vào ngày 26-7-2012 vẫn chưa có bất kỳ một cơ quan chức năng nào đến xử lý.

Trước khi mất, ngày 6-7-2012, ông Thọ đã có biên bản giải trình sai phạm dự án BMCC tới Phòng 2 - C48 Bộ Công an nêu rất rõ những vấn đề sai phạm của dự án và những người liên quan đến sai phạm. Ông Thọ lý giải sau khi nhận được tiền 5.000 euro, ông không dám trả lại hoặc làm đơn khai báo vì sợ bị trả thù, trù dập… Ông Thọ cũng cho rằng mục đích của người đưa số tiền trên cho ông Thọ và những người trong ban dự án để được dễ dàng nghiệm thu thiết bị và công nghệ của dự án trong việc thực hiện sai với Hợp đồng số 23/752/2002/PJ-HC.

Trong đơn tố cáo gửi Báo CCB Việt Nam, bà Nguyễn Thị Hòa, vợ ông Lại Hoàng Thọ còn tố cáo có dấu hiệu chạy án liên quan đến sai phạm tại Cty Hải Châu. Ngày 24-2-2012, bà Hòa đến nhà ông Phùng Thanh Bình, nguyên Giám đốc Cty Hải Châu, chủ dự án BMCC. Ông Bình nói với bà Hòa “…Ở trên kia người ta bảo giúp các ông như thế rồi nhưng ông Thọ cứ viết đơn tố cáo lên Bộ Công an ai dám dẹp đi, dập đi, cứ thưa ông con ở bụi này, chứ có gì đâu, mọi việc nó gần như ở giai đoạn kết rồi. Chứ người trong cuộc tự thưa, tự thú cái gì, nhận tội nhận biết để làm gì… trong ngành cứ lơ đi cái sự việc nó sẽ dần dần…” hoặc “chính cơ quan điều tra người ta nói trời ơi, chưa thấy đâu có chuyện người trong cuộc đi tự thú… quá nguy hiểm, người ta rất e ngại cái việc như thế…”. Trên đây là một phần nội dung câu chuyện giữa ông Bình với bà Hòa.

Mặc dù sai phạm tại Cty Hải Châu nghiêm trọng như vậy, đã có rất nhiều đơn tố cáo của công dân nguyên là công nhân, cán bộ của công ty suốt gần 10 năm nay những vẫn chưa thấy có cơ quan chức năng nào đứng ra giải quyết dứt điểm, dẫn đến nghi ngại từ phía dư luận, liệu có hay không một bàn tay nào đó đang bao che cho sai phạm của Cty Hải Châu?

Lê Thanh