Bài báo viết về vụ khiếu nại của bà Tạ Thị Liên - ông Nguyễn Hưng Anh (bố mẹ đẻ của liệt sĩ Nguyễn Hưng Tiệp) đòi lại mảnh đất 819m2 của gia đình tại thị xã Hà Đông (nay là quận Hà Đông, TP Hà Nội), do UBND tỉnh Hà Tây (cũ) quản lý.

Gần một năm sau khi bài báo được đăng, chúng tôi vẫn chưa nhận được sự hồi âm của chính quyền quận Hà Đông và TP Hà Nội. Không chỉ thế. Trên diện tích đất đang có khiếu nại của gia đình liệt sĩ, đã được Quốc hội phê chuẩn giám sát ngày 6-1-2009, quận Hà Đông đang gấp rút xây dựng công trình trường mầm non và trạm xá của phường Quang Trung.

Trước hết, cần nhắc lại, mảnh đất 819m2 (nay là số 202 Quang Trung, quận Hà Đông) là mảnh đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà Tạ Thị Liên - ông Nguyễn Hưng Anh). Trong công văn gửi Chủ tịch nước Trần Đức Lương và Thủ tướng Phan Văn Khải ngày 3-4-1999, luật sư Nguyễn Trọng Tỵ thuộc Đoàn luật sư TP Hà Nội viết: "Thửa đất 819m2 của gia đình bà Tạ Thị Liên hoàn toàn không có sự quản lý của Nhà nước theo Luật cải cách năm 1953 như kết luận tại Điều 1 Văn bản số 235 ngày 9-3-1999 do Phó thủ tướng Nguyễn Công Tạn ký. Kết luận như vậy chẳng qua là dựa vào báo cáo sai sự thật của UBND tỉnh Hà Tây do ông Đỗ Thanh Quang (Phó chủ tịch) đạo diễn và báo cáo sai sự thật này đã được Thanh tra Nhà nước và Tổng cục Địa chính phụ họa để bênh che trong việc làm sai trái pháp luật… Với lương tâm, trách nhiệm của một luật sư, trách nhiệm của một đảng viên cộng sản đã có huy hiệu 50 năm tuổi Đảng… tôi thấy cần phải mạnh dạn báo cáo đúng sự thật và kính mong ông quan tâm xem xét lại Văn bản số 235/CP.VII".

Có lẽ vì vậy mà chính Phó thủ tướng Nguyễn Công Tạn, người đã ký Văn bản số 235/CP.VII trong lần trả lời phỏng vấn Báo Tuổi trẻ, số ra ngày 10-10-2000 đã nói: "Ví dụ, chuyện của bà Liên kéo dài bây giờ vẫn chưa xong bởi vì trong nhiều nguyên nhân, có nguyên nhân cán bộ muốn bảo vệ cho nhau, tìm mọi lý do để cho rằng bà ấy sai. Cuối cùng tôi phải đi khắp nơi tìm hiểu và thấy rằng chính quyền chưa chắc đã đúng và bà chưa chắc đã sai… Chính quyền không trả mảnh đất 819m2 cũng được, nhưng phải trả chỗ khác”.

Tỉnh Hà Tây (cũ) sau đó đã cấp cho gia đình bà Liên - ông Anh 250m2 đất với lý do cấp cho gia đình liệt sĩ không có đất ở? Theo bà Liên (lúc còn sống) thì đất cấp cho bà như thế là quá nhiều, còn đền bù thì lại quá ít và không thỏa đáng! Vì thế gia đình bà tiếp tục khiếu nại tới các cấp có thẩm quyền ở Hà Nội và Trung ương.

Quốc hội phê chuẩn đơn xin giải oan của gia đình bà Liên - ông Anh và giao cho Uỷ ban Kinh tế (UBKT) của Quốc hội giám sát Văn bản số 235 sai hay đúng. Cuối tháng 3-2009, đoàn của Phó chủ nhiệm UBKT do ông Lê Quốc Dung dẫn đầu về thị sát mảnh đất 819m2 đất gia đình liệt sĩ đang khiếu nại. Điều rất đáng ngạc nhiên là gia đình bà Liên - ông Anh khiếu nại Văn bản số 235 của Chính phủ thì trong Văn bản số 802/UBKT 12, ngày 3-6-2009 gửi bà Nguyễn Thị Phương Dung (con gái, được bà Liên - ông Anh uỷ quyền), ông Lê Quốc Dung lại đưa Quyết định số 892/QĐ-XKT ngày 29-6-1996 của Tổng thanh tra Nhà nước (nay là Tổng thanh tra Chính phủ) để trả lời, không đả động gì đến việc Văn bản 235 của Chính phủ đúng hay sai! Ông Dung còn hướng dẫn bằng văn bản: Những vấn đề bà tiếp tục khiếu nại, đề nghị bà gửi đơn lên Chính phủ hoặc khởi kiện ra Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật.

Đơn khiếu nại bà Dung đã gửi Chính phủ, Quốc hội rồi. Liệu bà Nguyễn Thị Phương Dung có nên làm theo hướng dẫn của ông Lê Quốc Dung?

Trở lại việc quận Hà Đông xây trường mầm non và trạm xá trên mảnh đất 819m2 ở phường Quang Trung đang trong sự giám sát của Quốc hội do có khiếu nại.

Đoàn thị sát do UBKT của Quốc hội do ông Lê Quốc Dung vừa rời khỏi thì cũng là lúc quận Hà Đông gấp rút xây dựng hai công trình trên. Theo sự tìm hiểu của chúng tôi, phường Quang Trung trước đó đã có một trường mầm non và một trạm xá, cách mảnh đất 819m2 khoảng 100m. Quận Hà Đông có 2 bệnh viện lớn. Liệu có cần thiết xây thêm một trường và một trạm xá nữa?

Đáng lưu ý là việc xây dựng hai công trình trên không có giấy phép xây dựng. Trong Văn bản số 1661/UBND - TNMT ngày 7-12-2009 do Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Phí Thái Bình ký gửi UBND quận Hà Đông có đoạn: "Xét kiến nghị của Thanh tra TP tại Báo cáo số 1965/CV-TTTP-P8 ngày 20-10-2009 về việc giải quyết đơn của bà Nguyễn Thị Phương Dung không nhất trí với trả lời của UBND quận Hà Đông và đề nghị đình chỉ xây dựng công trình (trường mầm non và trạm xá của phường Quang Trung) trên diện tích 819m2 đất mà bà đang khiếu nại; UBND TP có ý kiến chỉ đạo như sau: 1. Yêu cầu quận Hà Đông tạm dừng việc thi công công trình trường mầm non và trạm xá của UBND phường Quang Trung cho đến khi công trình được cấp giấy phép theo quy định hiện hành; 2. Giao Sở Xây dựng hướng dẫn UBND quận Hà Đông thực hiện việc cấp giấy phép công trình trường mầm non và trạm xá của UBND phường Quang Trung theo quy định".

Đọc Công văn số 1661, chúng tôi thấy quận Hà Đông đã xây dựng công trình mà chưa được phép của TP. Thời điểm TP yêu cầu quận Hà Đông tạm dừng thi công diễn ra quá chậm, sau gần nửa năm công trình xây dựng. Nếu người dân xây dựng không giấy phép, sẽ bị thanh tra xây dựng lập biên bản và bắt tháo dỡ. Ở đây, yếu tố mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật đã không được coi trọng. Điểm 2 của công văn cũng khiến chúng tôi suy nghĩ. TP đã biết đây là mảnh đất gia đình liệt sĩ đang khiếu nại, Quốc hội giám sát, nhưng vẫn bật đèn xanh cho quận Hà Đông xây dựng, bằng cách "Giao Sở Xây dựng hướng dẫn UBND quận Hà Đông thực hiện việc cấp giấy phép". Cách làm này sẽ "đẩy" Quốc hội vào thế khó xử, vào "sự đã rồi", nên bênh vực quận Hà Đông hay bênh vực quyền lợi chính đáng hợp pháp của gia đình chính sách?

Có nên vội xây dựng trên mảnh đất gia đình liệt sĩ đang khiếu nại, Quốc hội chưa có kết luận giám sát?

MINH QUÂN