Bài báo nêu việc UBND phường Quảng An và UBND quận Tây Hồ không thực hiện Quyết định số 2374/QĐ-UB ngày 7-6-1999 của UBND TP Hà Nội về việc thu hồi 6.978m2 đất tại Dự án “Khuôn viên ao cá, cây cảnh Thủy Dương” trên địa bàn phường Quảng An của Công ty TNHH Vạn Thiện. Ngay sau khi phát hành, Báo CCB Việt Nam nhận được Công văn số 204/CV-CT của Công ty TNHH Vạn Thiện đề nghị làm rõ thông tin về dự án, vì Quyết định thu hồi đất số 2374/QĐ-UB của TP Hà Nội “chưa thấu tình đạt lý”.

Quyết định thu hồi có đúng?

Ngày 16-10-1996, UBND TP Hà Nội có Quyết định 3475/QĐ-UB phê duyệt dự án đầu tư xây dựng khuôn viên ao cá, cây cảnh Thủy Dương tại phường Quảng An. Tiếp đó, ngày 25-11-1996, TP có Quyết định số 3985/QĐ-UB thu hồi 6.978m2 đất do HTX nông nghiệp Quảng An đang quản lý, sử dụng để giao cho Công ty TNHH Vạn Thiện thuê xây dựng dự án. Ngày 10-12-1996, Công ty Vạn Thiện (Cty Vạn Thiện) ký hợp đồng thuê đất với Sở Địa chính và Nhà đất Hà Nội. Tuy nhiên, ngày 7-6-1999, UBND TP Hà Nội lại ban hành Quyết định số 2374/QĐ-UBND, thu hồi 6.978m2 đất của Công ty TNHH Vạn Thiện. Một trong những lý do thu hồi là xét đề nghị của UBND quận Tây Hồ tại Văn bản số 42/BC-UB ngày 10-4-1999 của UBND quận Tây Hồ báo cáo về tình hình thực hiện Dự án “Khuôn viên ao cá, cây cảnh Thủy Dương” và đề nghị của Giám đốc Sở Địa chính và Nhà đất tại Tờ trình số 797/TTr-SĐCNĐ ngày 28-5-1999. Trong nội dung Báo cáo số 42 của quận Tây Hồ nêu, do Cty Vạn Thiện chưa có giấy phép xây dựng, không còn khả năng thực hiện theo Quyết định 1841/QĐ-UB ngày 7-5-1998 của UBND TP về hiệu chỉnh thời hạn xây dựng dự án hoàn thành vào tháng 5-1999. Đồng thời tại thời điểm này, Giám đốc Cty Vạn Thiện “dính” vào Dự án Thủy cung Thăng Long, bị bắt.

Theo tìm hiểu của PV, ngày 24-4-1998, Cty Vạn Thiện mới được bàn giao 5.352,4m2, số còn lại 1.625,6m2 chưa bàn giao được do vướng mắc về nguồn gốc đất trong phạm vi dự án phê duyệt. UBND quận Tây Hồ đang trong quá trình rà soát lại nguồn gốc đất, trình thành phố... quyết định. Tuy nhiên, đến tháng 6-1999 TP đã thu hồi đất dự án mà Cty Vạn Thiện đang hoàn tất thủ tục xây dựng.

Theo Công văn số 204 của Cty Vạn Thiện gửi Báo CCB Việt Nam thì UBND TP Hà Nội ra quyết định thu hồi Dự án “Khuôn viên ao cá, cây cảnh Thủy Dương” là chưa chính xác. Làm rõ vấn đề này, đại diện của Công ty Vạn Thiện cho biết: Dự án Thủy Dương là dự án hoàn toàn tách biệt, độc lập không liên quan gì đến dự án Thủy cung Thăng Long. Nhà nước chưa hề thiệt hại kinh tế ở dự án này, còn những bị hại trong vụ án Thủy cung Thăng Long thì không công nhận mình là bị hại!

Thế nhưng, sau khi xét xử vụ án Thủy cung Thăng Long, ngày 7-6-1999, ông Lương Ngọc Cừ, Phó chủ tịch UBND TP ký luôn quyết định thu hồi đất của Vạn Thiện mà không nêu rõ lý do thu hồi đất theo theo Điều 28, Luật Đất đai năm 1993 quy định. Khi ban hành quyết định thu hồi không có mốc giới thu hồi cụ thể… mà chỉ căn cứ vào vị trí, ranh giới, diện tích khu đất được xác định tại bản vẽ chỉ giới đường tỷ lệ 1/500, tháng 6-1996 do Công ty Kiến trúc HAAI lập; Giám đốc sở Địa chính Nhà đất xác nhận ngày 9-11-1996. Trong khi đó trước đây thành phố thu hồi đất của HTX Nông nghiệp Quảng An giao cho Vạn Thiện, các mốc giới thể hiện tại bản vẽ 1/500 do Viện Thiết kế quy hoạch xây dựng Hà Nội lập tháng 6-1996.

Điều cần lưu ý là tại thời điểm này, Cty Vạn Thiện chưa phá sản, nhu cầu sử dụng đất vẫn còn. Tháng 6-1999 công ty còn đăng ký thay đổi kinh doanh lần thứ 6, nâng mức vốn điều lệ lên 65 tỷ đồng. Theo Điều 26, Luật Đất đai năm 1993 quy định thì không có lý do gì để thu hồi đất doanh nghiệp đã được giao, ký hợp đồng thuê đất ở dự án Thủy Dương, bởi doanh nghiệp vẫn đang hoạt động.

Nhiều nội dung cần xem xét lại...

Tháng 4-1999, UBND quận Tây Hồ lấy căn cứ chưa có giấy phép xây dựng để báo cáo TP dự án không có khả năng thực hiện theo quyết định 1841 nêu trên. Về vấn đề này, ông Lê Tân Cương, nguyên Giám đốc Cty Vạn Thiện cho biết: “Khi chưa bàn giao hết số diện tích đất 6.978m2 đất cho doanh nghiệp thì làm sao xây dựng đúng tiến độ cam kết, cấp giấy phép xây dựng kiểu gì”.

Một vấn đề nữa cần làm rõ là Quyết định 2374 thu hồi diện tích 6.978m2 đất của Cty Vạn Thiện mới được giao trước đó chưa lâu để chuyển sang dự án công cộng có thực sự cần thiết? Điều 27, Luật Đất đai năm 1993 quy định: “Trong trường hợp thật cần thiết” thì Nhà nước mới thu hồi đất đang sử dụng của người sử dụng đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng… nhưng rõ ràng sau quyết định thu hồi đất số 2374, nhiều năm không thấy triển khai. Ai cũng nhận thấy mãi tới năm 2007, UBND TP Hà Nội mới đưa dự án đầu tư xây dựng công trình dịch vụ công cộng tại ao Thủy Dương (khu vực ao Con, phường Quảng An) vào danh mục kêu gọi đầu tư trên địa bàn TP Hà Nội để mời gọi nhà đầu tư và cho đến nay dự án mời thầu đó vẫn “giậm chân tại chỗ”?

Tại Văn bản số 42/TB-UBND ngày 22-9-2008, do Phó chủ tịch UBND TP Phí Thái Bình kết luận tại buổi họp ngày 12-9-2008, cũng đề cập cần phải kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ sử dụng đất 6.978m2 trước khi đấu thầu. Tuy nhiên, việc thu hồi đất của Cty Vạn Thiện đang sử dụng mà không rõ lý do thu hồi bước đầu làm doanh nghiệp gánh chịu thiệt hại nhiều tỷ đồng do đã đầu tư vào dự án. Hơn nữa, đến thời điểm này hợp đồng thuê đất của Cty Vạn Thiện với Sở Địa chính và Nhà đất Hà Nội (nay là Sở TNMT) vẫn chưa được hai bên thực hiện thanh lý, Cty Vạn Thiện vẫn đang quản lý dưới dạng “hữu danh vô thực”. Được biết, vừa qua công ty có nhiều văn bản gửi cơ quan chức năng và chính quyền các cấp từ phường tới thành phố xin được giao lại khu đất đó và hướng sẽ đầu tư hàng trăm tỷ đồng vào dự án, được UBND phường Quảng An và UBND quận Tây Hồ ủng hộ doanh nghiệp.

Có thể nói, việc ban hành Quyết định thu hồi đất số 2374 chưa “thấu tình đạt lý”, có phần thiếu sự sát sao của cơ quan chức năng và chính quyền cơ sở khi tham mưu để TP ra quyết định thu hồi, làm thiệt hại đến quyền lợi của doanh nghiệp. Thế nhưng, tại các văn bản giải quyết, tham mưu từ bấy lâu nay không thấy cơ quan nào nhắc đến tính pháp lý của Quyết định 2374 thu hồi đúng hay sai, khiến cho dư luận đặt ra nhiều nghi vấn. Trước vấn đề trên, đề nghị các cấp có thẩm quyền rà soát chặt chẽ hơn để doanh nghiệp không bị “thiệt đơn, thiệt kép” vì một quyết định thu hồi mà không rõ lý do thu hồi.

Bài và ảnh: Doanh Chính – Quốc Hưng