Cuộc khai quật do sự hướng dẫn của hai giáo sư Peter Bellwood và Marc Oxenham của trường Đại học Quốc gia Úc Châu (Australian National University – ANU), thuộc các ngành Khảo cổ và Nhân chủng học. Nơi nghiên cứu có tên là An Sơn với niên đại từ 3 đến 4 ngàn năm.

Kết quả cho thấy mức tử tuất của trẻ nhỏ dưới năm tuổi thời bấy giờ cao đến độ người ta không chú trọng đến việc chôn cất các em cho được tử tế. Ông Bellwood nói, “Các em chỉ được chôn chung qua loa với một số dụng cụ nấu nướng đã vứt bỏ. Trong khi bên cạnh di cốt của một em 12 tuổi, người ta tìm thấy những đồ gốm chất lượng cao cùng với những dụng cụ bằng đá mài. Như vậy có nghĩa em nào vượt qua được lứa tuổi nguy hiểm, thường là từ khi mới sinh đến năm tuổi, thì được gia đình hoặc cộng đồng tôn kính hơn một khi bị qua đời.”

Về khám phá chứng tích việc trồng lúa lâu đời ở đây, ông Oxenham nói, “Trong khi khai quật, chúng tôi khám phá thấy chứng tích cho thấy ở Nam Việt Nam người ta đã trồng lúa từ lâu, còn thức ăn thì rất đa dạng. Vô số xương đào được cho thấy người Việt xưa ăn uống rất phong phú như trâu bò, lợn, hươu, cá sấu nước ngọt, ốc sò, động vật bò sát và loài lưỡng cư. Chúng tôi còn tìm thấy nhiều lưỡi rìu cán dài mà phần gỗ ở cán đã bị mục mất vì thời gian. Loại rìu này chứng tỏ người xưa đã liên tục khai quang rừng để lấy thêm diện tích canh tác.”

Toán khảo cổ còn tìm được một số lượng lớn đồ gốm từ kích thước nhỏ thường dùng đến những cở thật lớn với trang trí hoa văn, chạm khắc.

Ngoài hai giáo sư kể trên, công trình này còn được thực hiện bởi một số sinh viên của trường ANU, cùng cộng tác với Trung tâm Nghiên cứu Khảo cổ Hà Nội và cán bộ làng An Sơn.

Hoàng Linh (TH)