Thi công ì ạch

Tháng 5-2011, “Dự án tiếp nước, cải tạo khôi phục sông Tích” chính thức khởi công. Dự án có tổng chiều dài 110,5km, đi qua 7 huyện, thị của TP Hà Nội. Tổng mức đầu tư dự án khái toán khoảng 6.914 tỷ đồng, được chia làm 2 giai đoạn và 3 đoạn thi công. Đoạn 1 từ Lương Phú, xã Thuần Mỹ đến địa phận cầu Trắng, thị xã Sơn Tây dài 27,5km, có tổng giá trị gói thầu lên tới 2.400 tỷ đồng; đoạn 2 đi qua địa phận thị xã Sơn Tây có chiều dài 13,5km (đoạn từ cầu Trắng đến cầu Ó); đoạn 3 từ cầu Ó (Sơn Tây) đến đến Ba Thá, xã Phúc Lâm (Mỹ Đức) dài 70km. Theo phân công, đoạn 1 và 3 do Sở NN&PTNT Hà Nội làm chủ đầu tư; đoạn 2 do UBND thị xã Sơn Tây làm chủ đầu tư như một dự án độc lập. Dự án phê duyệt thực hiện trong giai đoạn 2010 - 2015 hoàn thành.

Hết năm 2011, nguồn vốn trái phiếu chính phủ đã bố trí cho dự án 255 tỷ đồng. Chủ đầu tư là Sở NN&PTNT Hà Nội đã giao cho Ban quản lý dự án sông Tích (Ban QLDA) làm đại diện thực hiện ký Hợp đồng thi công với Công ty CP Tập đoàn xây dựng và du lịch Bình Minh (Cty Bình Minh), là đơn vị được chỉ định thầu thi công gói thầu 12b (đoạn 1). Có điều, số tiền sau khi ký hợp đồng chủ đầu tư đã chuyển vốn tạm ứng xây lắp cho đơn vị thi công 173 tỷ đồng, qua Kho bạc nhà nước quận Tây Hồ, nhưng đến nay khối lượng thi công hai bên ghi nhận rất nhỏ so với khối lượng toàn dự án.

Ông Nguyễn Đắc Thỏa, Giám đốc Ban QLDA sông Tích cho biết: “Đơn vị thi công mới triển khai đào mới được khoảng 500m kênh dẫn nước tại địa phận xã Thuần Mỹ (tổng chiều dài kênh dẫn là 12km); thi công mái kè sông Đà gần cống lấy nước đầu mối Lương Phú được khoảng 150m và thả được 300m cơ đá hộc dưới nền đáy sông. Đến thời điểm hiện tại, hai bên ghi nhận khối lượng thực hiện xây lắp ước đạt khoảng 15 tỷ đồng”.

Tự ý điều chuyển vốn trái phép

Như trên đã nêu, số tiền 173 tỷ đồng dành cho xây lắp đã chuyển cho đơn vị thi công, nhưng đến thời điểm hiện tại khối lượng ghi nhận mới ở con số 15 tỷ đồng, như vậy số tiền còn lại được sử dụng ra sao? Theo ông Thỏa thì Ban QLDA đã chi 80 tỷ đồng vào việc đền bù GPMB 14,5 ha ở địa phận xã Thuần Mỹ?!

Việc ứng kinh phí phục vụ công tác GPMB từ nguồn vốn xây lắp được Cty Bình Minh có Văn bản số 341/CV-CTBM ngày 13-12-2011, do bà Nguyễn Thị Mạch, PTGĐ công ty ký cam kết. Theo đó, văn bản nêu: “ Để tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ GPMB phục vụ thi công các hạng mục của gói thầu trong trường hợp dự án chưa được TP bố trí kinh phí cho GPMB. Theo đề nghị của Ban QLDA, công ty cam kết tạm ứng phần kinh phí xây lắp đã được tạm ứng hợp đồng cho Ban QLDA chi phụ vụ GPMB của gói thầu và không tính lãi. Khi được TP bố trí kinh phí GPMB xin được thanh toán”.

Có điều, theo Thông tư số 86/TT-BTC ngày 17-6-2011 của Bộ Tài chính quy định về quản lý, thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư thuộc nguồn ngân sách nhà nước không thấy có quy định chủ đầu tư và đơn vị thi công tự “thỏa thuận” điều chuyển từ vốn xây lắp sang chi cho GPMB khi chưa được bố trí vốn GPMB. Tại Thông tư 86 quy định: “Đối với công việc GPMB thì mức vốn tạm ứng theo tiến độ thực hiện trong kế hoạch GPMB. Các bộ và UBND các cấp phải bố trí đủ vốn cho công tác GPMB”... Hoàn toàn không hề thấy đề cập khi chưa bố trí được vốn GPMB thì chủ đầu tư “cấu” từ tiền đã bố trí xây lắp cho đơn vị thi công ra làm công tác GPMB...

Theo tìm hiểu của PV, đến thời điểm hiện tại cũng chưa có quyết định phê duyệt phương án GPMB của cấp có thẩm quyền ở dự án này. Đáng lưu ý là ngoài việc tự ý điều chuyển vốn sai quy định, trong số 173 tỷ đồng đã chuyển cho Cty Bình Minh vẫn còn 78 tỷ đồng nữa không biết đã được công ty này sử dụng vào việc gì?

Tiền tiêu chưa hết, tiếp tục… xin?

Nhìn vào khối lượng thi công xây lắp mới đạt 15 tỷ đồng, nhiều người sẽ “sốc” khi hay tin, mới đây, UBND TP Hà Nội còn đề xuất Ủy ban Tài chính ngân sách Quốc hội hỗ trợ tiếp số kinh phí hơn 1.000 tỷ đồng từ nguồn trái phiếu chính phủ để thực hiện giai đoạn tiếp theo của dự án. Theo đề xuất, nhu cầu vốn trái phiếu chính phủ còn thiếu giai đoạn 2012-2015 là 1.076 tỷ đồng. Tuy nhiên, có một thực tế là ngay số tiền 255 tỷ đồng Chính phủ bố trí vốn trong năm 2011, như phân tích ở trên còn chưa “tiêu hết” mà tiếp tục đề xuất “xin” tiếp kinh phí, khiến dư luận bạn đọc băn khoăn, hàng nghìn tỷ đồng tiếp tục đổ vào dự án này là để phục vụ lợi ích cho ai? Liệu có phải là để tiếp tay cho đơn vị thi công, hay ai đó thỏa sức rút vốn Nhà nước?

Nghị quyết 11 của Chính phủ về thắt chặt đầu tư công, Chỉ thị số 1792/CT-TTg ngày 15-10-2011 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý đầu tư từ vốn ngân sách nhà nước và vốn trái phiếu chính phủ đang được cả nước thực hiện nghiêm túc, nhưng có lẽ ở dự án sông Tích đang có những dấu hiệu của việc sử dụng trái nguồn vốn, chưa đúng quy định, cần được các cơ quan chức năng TP Hà Nội và Trung ương làm rõ.

Bài và ảnh: Doanh Chính