Từ… nợ nần!

Ngày 9-6-2004, ông Nguyễn Đại Liêm, Giám đốc Công ty đường 126 (Cty đường 126) ký hợp đồng “Cầm cố thế chấp tài sản” để thực hiện nghĩa vụ thanh toán nợ gốc, nợ lãi, lãi phạt và phí tại Hợp đồng tín dụng số 07/HĐTD mà công ty đã vay Ngân hàng Công thương Việt Nam - chi nhánh Đông Anh (Vietinbank Đông Anh) trước đó.

Tại hợp đồng cầm cố ký kết ngày 9-6-2004 có tổng giá trị 1 tỷ đồng. Phía Cty đường 126 dùng tài sản là đất và nhà trên đất được xác định giá trị tài sản hơn 1,4 tỷ đồng (theo biên bản định giá ngày 8-6-2006) để cầm cố thế chấp tài sản với Vietinbank Đông Anh. Thời hạn cầm cố thế chấp kể từ ngày ký kết cho đến khi Cty Đường 126 trả hết nợ cho ngân hàng.

Theo điều khoản hợp đồng cầm cố thế chấp tài sản số 60/HDDTC ngày 9-6-2001, hai bên ký giao kèo “Bên A (Cty đường 126) giữ tài sản thế chấp cầm cố”, bên B (Vietinbank Đông Anh) giữ bản chính giấy tờ chứng minh quyền sở hữu về tài sản của bên A”. Tuy nhiên, điều không rõ ràng trong bản hợp đồng số 60 này không thấy nói rõ tài sản thế chấp cụ thể là nhà, đất ở khu vực nào, cũng không thấy nói rõ “giấy chứng nhận tài sản” số bao nhiêu? Bên cạnh đó, nội dung hợp đồng còn có giao kèo: bên A “Không được bán tài sản thế chấp, trao đổi, tặng, cho thuê, cho mượn, góp vốn liên doanh bằng tài sản thế chấp…”. “Trường hợp Cty đường 126 không trả được nợ thì Vietinbank Đông Anh toàn quyền quản lý, sử dụng tài sản thế chấp để thu hồi nợ…”.

Có một thực tế, trước khi ông Liêm lên làm giám đốc, đã tiếp nhận khoản nợ của các đời giám đốc trước để lại hơn 70 tỷ đồng. Do nợ quá hạn, khả năng thu hồi vốn khó, đến thời điểm tháng 6-2008, dư nợ của Cty đường 126 tại Vietinbank Đông Anh lên tới hơn 34,7 tỷ đồng, bao gồm nợ gốc: 21,971 tỷ đồng; nợ lãi: 12,738 tỷ đồng. Vietinbank Đông Anh đã bán khoản nợ trên cho Công ty mua, bán nợ và tài sản tồn động của doanh nghiệp - DATC thuộc Bộ Tài chính. Để thu hồi phần vốn cho Nhà nước, tháng 11-2010, DATC đã yêu cầu Cty đường 126 bàn giao khu nhà xưởng cấp 4 gắn liền với quyền sử dụng 5.400m2 đất tại xã Nguyên Khê, huyện Đông Anh (nay là tổ 22, thị trấn Đông Anh) để DATC xử lý nợ thu hồi một phần nợ thông qua bán đấu giá khu đất, thu về 4,05 tỷ đồng. Công ty TNHH cơ khí chính xác Thúy Hùng (Cty Thúy Hùng) trúng đấu giá mua lại khu đất.

Đến… công nhân mất nhà ở?

Bà Đào Thị Lan, một trong những công nhân kỳ cựu sống tại khu tập thể cho biết: Trước đây bà được phân 1 gian nhà rộng hơn 20m2 tại khu tập thể của công ty (nằm phía sau trụ sở công ty, bám mặt đường QL3). Tuy nhiên, năm 2003, công ty có chủ trương bán nhà thanh lý với giá 2,2 triệu đồng/m2, bà cũng như một số công nhân khác không có tiền mua nên năm 2003, công ty đã có quyết định chuyển một số hộ sang khu nhà ở thuộc tổ dân phố số 22, thị trấn Đông Anh, huyện Đông Anh.

Theo bà Lan, khu nhà ở này có từ những năm 1980, nhiều gia đình còn có cả “quyết định phân nhà” hẳn hoi, có hộ có tới ba thế hệ sinh sống trong khu tập thể suốt mấy chục năm qua, nhưng vừa rồi mọi người bàng hoàng nghe tin ông giám đốc công ty Nguyễn Đại Liêm “bán đứt” khu nhà ở của công nhân đang sinh sống. 15 hộ gia đình đã đến gặp ông Liêm hỏi cho rõ nhưng chỉ nhận được câu trả lời… “Không còn trách nhiệm gì nữa” và “Muốn đi hỏi đâu thì đi”…?!

Cần có tiếng nói chung

Theo xác minh của PV, hiện khu tập thể một số hộ có giấy tờ phân nhà, một số hộ có giấy mượn nhà và có hộ có đơn xin mượn nhà nhưng chưa được cơ quan đồng ý cho mượn vẫn cứ vào ở từ nhiều năm qua…

Tổ trưởng tổ dân phố 22 Phạm Đắc Khoa cho rằng, Cty đường 126 phải có trách nhiệm với công nhân của mình. Đáng ra do thua lỗ, nợ nần thì trước khi đấu giá Cty đường 126 phải làm GPMB sạch để đấu giá…

Phó chủ tịch UBND thị trấn Đông Anh Vũ Quốc Huy khẳng định: Người dân đúng thì chính quyền sẽ bảo vệ người dân đến cùng… Giữa các bên cần có thương lượng, nếu không thương lượng được thì có thể đưa ra tòa án giải quyết.

Khẳng định với PV, ông Lê Trọng Thiện, Phó giám đốc Cty đường 126 cho hay: Phía công ty sẽ cố gắng tạo mọi điều kiện cho những công nhân hiện đang còn công tác ở công ty “ổn định cuộc sống”, các công nhân không còn làm việc thì sẽ không được tạo điều kiện…

Đại diện Cty Thúy Hùng cho rằng, là đơn vị trúng đấu giá mua khu đất từ hơn 1 năm qua, đang rất cần mặt bằng sạch để quy hoạch phát triển công ty. Nhiều lần công ty có văn bản đề nghị với chính quyền và Cty đường 126 cùng các hộ dân giải quyết dứt điểm để bàn giao mặt bằng, nhưng tại nhiều cuộc họp bàn chưa tìm được tiếng nói chung.

Sự việc khu nhà tập thể và đất của Cty đường 126 bị giám đốc đem đi cầm cố thế chấp, nay vỡ nợ bị ngân hàng siết nợ sẽ đẩy một số hộ gia đình công nhân đang sinh sống trong khu tập thể suốt mấy chục năm qua rơi vào cảnh vô gia cư. Qua tìm hiểu, cuộc sống của một số hộ dân như hộ bà Đào Thị Lan, bà Chiến… thực sự rất khó khăn, nếu không được Cty đường 126 tạo điều kiện, họ sẽ không biết đi đâu về đâu…

Bài và ảnh: Diệp Minh