1. Em chiếm đoạt đất của anh

Ông Phạm Hồng Thái sinh năm 1950, nhập ngũ tháng 6 – 1968, tham gia chiến đấu tại Mặt trận Quảng Đà – Quảng Ngãi (QK5). Năm 1976, ông phục viên về địa phương, được bầu vào Ban chấp hành Đảng bộ khóa 14 và được cử làm Phó chủ nhiệm HTXNN Trực Thuận, huyện Trực Ninh (Nam Định). Năm 1978, ông Thái tái ngũ theo lệnh điều động vào quân đội, tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Do hoàn cảnh gia đình gặp nhiều khó khăn, chưa có đất ở nên năm 1980 gia đình ông được chính quyền xã cấp một thửa đất có diện tích tổng cộng là 846m2. Năm 1982, ông Thái phục viên, cùng vợ là bà Ngô Thị Mùi và các con xây dựng được ba gian nhà, hai gian bếp bằng gạch bi, lợp rạ, dần ổn định cuộc sống. Tháng 12-1985, gia đình ông đã được xã hướng dẫn làm thủ tục nộp tiền, chuyển đổi mục đích sử dụng theo Quyết định 299. Như vậy, từ lúc bấy giờ, thửa đất đã được hợp pháp hóa, tuy chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) nhưng đã có tên trong bản đồ địa chính từ xã đến tỉnh. Vị trí đất thuộc thửa 2964 và 232 tờ bản đồ số 01, đội 1, xã Trực Thuận (nay sửa đổi thành thửa số 52+53 tờ bản đồ số 04). Trong số 846m2 của ông Thái có 172m2 đất thổ cư, 214m2 đất canh tác, 460m2 ao, được sử dụng đúng mục đích, làm nhà ở ổn định và đóng thuế đầy đủ.

Đầu năm 1986, hưởng ứng phong trào đưa dân đi tỉnh Lâm Đồng xây dựng kinh tế mới do huyện Nam Ninh (cũ) phát động, ông Thái tình nguyện đưa gia đình cùng một số hộ dân chuyển vào huyện Cát Tiên (Lâm Đồng) làm ăn. Nhà cửa đất đai ông Thái gửi lại nhờ em gái là bà Phạm Thị Tỉnh trông coi, thu hoạch và nộp thuế. Cuối năm 1996, ông Phạm Văn Sơn (em trai ông Thái) vào Lâm Đồng cùng ông Thái đến Cam Ranh thăm ông Phạm Văn Cao (là em trai thứ ba) đang công tác ở Khánh Hòa. Ông Cao thừa nhận đã tự ý cho ông Sơn dọn vào đất ông Thái ở nhờ để trong coi, quản lý giúp đất đai nhà cửa và ngỏ ý nếu ông Thái bán thửa đất này thì sẽ mua. Ông Thái nói rõ là không bán thửa đất ở quê, phòng khi không làm ăn được ở Lâm Đồng còn có chỗ quay về ở. Sợ ông Thái bán đất cho người khác, ông Cao đưa ba chỉ vàng, ông Sơn đưa năm chỉ vàng để ông Thái lấy vốn làm ăn, không phải bán đất. Đây chỉ là số vàng cho ông Thái mượn để giải quyết khó khăn ban đầu chứ chưa hề có sự chuyển nhượng mua bán đất và không có giấy biên nhận. Tuy nhiên, khi về quê, ông Sơn đã nổi máu tham, rắp tâm chiếm đoạt toàn bộ 846m2 đất của anh trai mình. Từ đầu năm 1995 ông Sơn đã tự ý khai báo, làm hồ sơ đề nghị chính quyền địa phương cáp GCNQSDĐ mang tên mình và tự động xây cất nhà ở. Đến năm 2008, ông Sơn còn tự ý phá dỡ nhà của ông Thái, cắt 5m mặt đường với diện tích 200m2 bán cho ông Đồng Ngọc Trường ở xã Trực Khang, huyện Trực Ninh (Nam Định). Trước đó, ông Sơn còn tự động san lấp 260m2 ao để xây nhà cho con trai là Phạm Văn Trường. Những việc làm nêu trên của ông Sơn, đến giữa năm 2008 ông Thái ở Lâm Đồng mới biết.

  1. Chính quyền làm ngơ

Ngay từ khi biết bị chiếm đoạt thửa đất, ông Thái đã nhiều lần về quê, đề nghị chính quyền xã Trực Thuận can thiệp, giải quyết và làm đơn khiếu nại, tố cáo gửi các cấp có thẩm quyền. Ông Phạm Văn Cao ở Khánh Hòa cũng đã viết đơn đề nghị UBND xã Trực Thuận và Phòng TNMT huyện Trực Ninh giải quyết. Trong đơn, ông Cao khẳng định thửa đất nói trên thuộc quyền sử dụng của ông Thái, đề nghị dừng việc bán đất của ông Sơn cho người khác. Sau khi nhận được đơn của ông Cao, UBND xã Trực Thuận đã tiến hành lập biên bản, tạm thu GCNQSDĐ của ông Sơn. Đồng thời yêu cầu ông Sơn xuất trình giấy tờ làm rõ nguồn gốc đất đai, vào Lâm Đồng lấy giấy xác nhận chuyển nhượng đất của ông Thái. Ngày 20-7-2008, ông Sơn cùng ông Thái, ông Cao, bà Tỉnh, bà Mùi đều có mặt tại Lâm Đồng để hòa giải. Các bên đều nhất trí khẳng định ông Thái chưa chuyển nhượng hoặc bán đất cho ông Sơn và ký tên vào biên bản. Nhưng lạ thay, trong lúc ông Sơn vào Nam thì ở quê, ông Trường đã “lo” xong thủ tục chuyển nhượng 200m2 đất mua của ông Sơn. Quyết định này do ông Đồng Ngọc Cường, Chủ tịch UBND huyện Trực Ninh ký (ông Trường là chú họ của ông Chủ tịch UBND huyện). Sau khi làm thủ tục tách thửa đất của ông Sơn cho ông Trường, chính quyền xã Trực Thuận còn trả lại GCNQSDĐ đã thu cho ông Sơn. Được chính quyền hỗ trợ, ông Sơn công khai chiếm đoạt thửa đất, kiên quyết chống đối không thực hiện nội dung hòa giải đã ký kết lại Lâm Đồng. Trước nguy cơ mất đất, ông Thái lại tiếp tục làm đơn khiếu nại, tố cáo UBND xã Trực Thuận, khởi kiện em trai mình ra tòa và tố cáo ông Đồng Ngọc Cường, Chủ tịch UBND huyện Trực Ninh đã cố tình bao che cho người nhà vi phạm Luật Đất đai.

  1. Hòa giải bất thành

Phải khẳng định rằng từ năm 1995, ông Phạm Văn Sơn đã rắp tâm chiếm đoạt thửa đất của anh trai mình bằng việc khai báo giả mạo để được cấp GCNQSD. Tấm “số đổ” này được UBND huyện Nam Ninh (nay là huyện Trực Ninh) cấp, do ông Nguyễn Quốc Khoa, Chủ tịch UBND huyện Nam Ninh ký; trong đó ghi rõ hộ ông Phạm Văn Sơn được quyền sử dụng 3.406m2 đất (gồm cả 846m2 đất của ông Thái)? Mải làm ăn, lại ít về quê, gia đình ông Thái ở Lâm Đồng không hề hay biết. Năm 2006, ông Sơn cho xây nhà ở trên thửa đất này, ông Thái cũng không quan tâm. Năm 2007, thực hiện dự án nâng cấp, cải tạo đường 53B tại hai đầu cầu Đông Thụ, Hội đồng ĐBGPMB huyện Trực Ninh, đại diện UBND xã Trực Thuận và trưởng xóm 1 xã Trực Thuận đã lập biên bản xác định hiện trạng đất đai, tài sản trên đất với ông Sơn (do ông Phạm Văn Trường được ủy quyền làm đại diện). Diện tích đền bù được xác định là 28,9m2 cộng với cây cối hoa màu thành tiền là 1.921.000 đồng. Ông Sơn đã nhận đủ số tiền đền bù này. Và như vậy, ông Thái đã bị mất trắng 28,9m2 đất trong tổng số 846m2 đất đã được cấp từ năm 1980. Theo đơn khiếu nại của ông Thái, ngày 22-8-2008 UBND xã Trực Thuận đã tổ chức phiên hòa giải do ông Nguyễn Xuân Khoát, Phó chủ tịch UBND xã chủ trì. Ông Vũ Văn Trụ, cán bộ địa chính xã Trực Thuận đã phát biểu khẳng định: Nguồn gốc đất đai của ông Sơn là đúng? Việc mua bán tài sản, đất đai trước năm 1993 không cần phải có giấy tờ hợp lệ, chỉ nói bằng miệng cũng xong? Theo Nghị định 181, việc thu hồi đất đai, tài sản của ông Thái giao cho ông Sơn là đúng với Luật Đất đai? Chính lời phát ngôn nói trên của ông Trụ và thái độ làm ngơ của UBND Trục Thuận đã khiến cho cuộc hòa giải không thành. Dựa vào đó, ông Sơn tiếp tục đe dọa chống đối và hung hăng tuyên bố: “Cứ kiện ra tòa, chỉ 50 triệu là xong!”. Ông Thái tiếp tục có đơn gửi lên UBND huyện Trực Ninh và Phòng TNMT huyện nhưng sự việc vẫn rơi vào im lặng. Ông Thái lại tiếp tục có đơn khiếu nại, tố cáo gửi lên lãnh đạo tỉnh Nam Định và Trung ương để đòi công lý. Mãi đến ngày 11-5-2009, UBND xã Trực Thuận mới mời ông Thái, ông Sơn đến để hòa giải lần thứ hai nhưng cũng không thành. Ngày 11-6-2009, TAND huyện Trực Ninh thụ lý đơn kiện của nguyên đơn Phạm Hồng Thái về việc tranh chấp quyền sử dụng đất tại thửa đất nói trên. Tòa án huyện cũng đã có công văn gửi UBND huyện Trực Ninh và Phòng TNMT huyện đề nghị làm rõ nội dung vụ việc.

Tuy nhiên, đến nay ông Thái vẫn đang đứng trước nguy cơ mất trắng 846m2 đất đã được cấp hợp pháp từ khi còn trong quân ngũ. Thiết nghĩ, UBND xã Trực Thuận, Phòng TNMT, TAND và UBND huyện Trực Ninh nên có biện pháp tổ chức kiểm tra, xác minh, chỉ đạo giải quyết dứt điểm, xử lý nghiêm khắc người cố tình vi phạm, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng cho hội viên CCB Phạm Hồng Thái theo đúng quy định của pháp luật.

Hồ Thanh