Ngày 12-7-2012, UBND tỉnh Khánh Hòa đã gửi văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận Công ty CP du lịch trọng điểm Nha Trang (tên giao dịch là Focus Travel Nha Trang) là nhà đầu tư mới (được thành lập trên cơ sở khối tài sản còn lại của dự án cũ (Rusalka) theo như đề xuất của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) tại Văn bản số 1173/VPCP, ngày 13-9-2010) tiếp tục triển khai dự án đầu tư khu nghỉ mát Champarama (tên gọi mới của Dự án Rusalka), là công ty kế thừa nghĩa vụ thanh toán công nợ của Công ty đầu tư và phát triển du lịch “Rus-Invest-Tur” (gọi tắt là Công ty RIT) đối với các nhà thầu và các bên liên quan có công nợ tại Dự án Rusalka… để UBND tỉnh Khánh Hòa tiếp tục thanh lý Dự án Rusalka và triển khai các bước tiếp theo, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, không để thiệt hại, lãng phí kéo dài.

Năm 2006, sau khi thực hiện kê biên tài sản Dự án Rusalka là “vật chứng của vụ án hình sự”, Cơ quan cảnh sát điều tra - Bộ Công an, tại Văn bản số 286/C15 (P10) ngày 21-6-2006, đã đề nghị Bộ KHĐT thu hồi giấy phép đầu tư đã cấp cho Dự án Rusalka, đề nghị Bộ Tài chính chủ trì thành lập Hội đồng định giá bán đấu giá tài sản của dự án. Ngày 24-10-2006, Bộ KHĐT đã ban hành Quyết định số 581/QĐ-BKH về việc thu hồi Giấy phép đầu tư, chấm dứt hoạt động của Dự án Rusalka; không thực hiện thủ tục thanh lý dự án, tài sản dự án “Được chuyển cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền để tiếp tục giải quyết theo quy định của pháp luật về tố tụng” (trích Quyết định số 581/QĐ-BKH). Theo chỉ đạo của Phó thủ tướng Trương Vĩnh Trọng, việc bán đấu giá tài sản của dự án sau đó đã được hoãn lại chờ phán quyết của tòa án. Theo nội dung chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (tại Văn bản số 688/VPCP-KNTN ngày 29-6-2011 của Văn phòng Chính phủ), việc thanh lý dự án phải có sự tham gia của 3 pháp nhân thuộc Liên bang Nga tham gia thành lập Công ty RIT hoặc đại diện được ủy quyền theo quy định của pháp luật. Về vấn đề này, UBND tỉnh Khánh Hòa cho rằng:

Tại Điều 1, Giấy phép đầu tư số 2178/GP ngày 16-11-2000 của Bộ KHĐT cấp cho Công ty RIT, người đại diện cho cả 3 pháp nhân Liên bang Nga được cấp phép đầu tư thực hiện Dự án Rusalka là ông Nguyễn Đức Chi. Theo văn bản “Thỏa thuận giữa các nhà đầu tư, sáng lập viên thành lập Công ty TNHH “Rus-Invest-Tur” ngày 9-12-1999 (văn bản đã hợp thức hóa lãnh sự ngày 21-12-1999) thì, ông Nguyễn Đức Chi được 3 pháp nhân Liên bang Nga ủy quyền “Thay mặt trong mọi vấn đề liên quan đến pháp chế, trọng tài, các cơ quan hành chính, các đại diện pháp luật…” để “Giải quyết tất cả các vấn đề liên quan đến việc thành lập Công ty RIT và hoạt động của khu nghỉ mát Rusalka”.

Xét xử về các sai phạm tại Dự án Rusalka, Bản án đã có hiệu lực pháp luật số 16/2009/HSST ngày 2-3-2009 của TAND tỉnh Khánh Hòa kết luận “Hai trong 3 công ty Liên bang Nga được cấp phép đầu tư không thực hiện đầu tư vào Dự án Rusalka”, Dự án Rusalka thực tế do ông Nguyễn Đức Chi đại diện Công ty cổ phần dạng đóng “Elaitrox” (là 1 trong 3 công ty Liên bang Nga được cấp phép đầu tư, do ông Nguyễn Đức Chi sở hữu 100% cổ phần) thực hiện.

Hội đồng thẩm phán TANDTC tại Quyết định giám đốc thẩm số 07/2010/HS-GĐT ngày 1-4-2010 kết luận: “Khi bị TAND tỉnh Khánh Hòa xét xử về tội “làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức” (bản án đã có hiệu lực pháp luật) Nguyễn Đức Chi cũng không bị buộc phải có nghĩa vụ liên quan đến tài sản (bồi thường dân sự, tịch thu tài sản). Vì vậy, cần phải hủy quyết định của tòa án cấp sơ thẩm và tòa án cấp phúc thẩm về việc tiếp tục kê biên các tài sản của Nguyễn Đức Chi; vì trong phạm vi vụ án hình sự này không có căn cứ pháp luật để tiếp tục kê biên tài sản của Nguyễn Đức Chi”. Tại Văn bản số 92/TA-HS ngày 22-3-2011, gửi ông Nguyễn Đức Chi, TANDTC kết luận “Các tài sản bị kê biên trong vụ án là của anh; anh có thể liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền liên quan để nhận lại tài sản”.

Tại cuộc họp ngày 13-6-2012 do Bộ KHĐT tổ chức, các bộ, ngành đã nhất trí nội dung: Việc thanh lý tài sản, giải quyết công nợ cho các tổ chức, cá nhân đã ký hợp đồng với Công ty RIT trong quá trình xây dựng Dự án Rusalka và giải quyết khiếu nại (nếu có) là không thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước. Nếu các bên không có thỏa thuận, thống nhất thì thẩm quyền phán xét là của tòa án theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Theo Quyết định giám đốc thẩm của TANDTC thì tài sản Dự án Rusalka là của ông Nguyễn Đức Chi. Ông Nguyễn Đức Chi là người duy nhất đại diện cho Công ty RIT theo Giấy phép đầu tư số 2178/GP, chịu trách nhiệm xử lý tài sản, thanh lý công nợ với các tổ chức, cá nhân đã ký hợp đồng với Công ty RIT.

Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, đề xuất của Bộ KHĐT và Quyết định số 07/2010/HS-GĐT của Hội đồng Thẩm phán TANDTC, trong thời gian qua UBND tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo Sở KHĐT cùng ông Nguyễn Đức Chi (chủ sở hữu tài sản và đại diện cho Công ty RIT) thực hiện đăng thông báo thanh lý Dự án Rusalka và giải quyết công nợ đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan, xác định công nợ, thời gian thanh toán… Kết quả, chủ đầu tư đã thỏa thuận, thống nhất với 12 nhà thầu và tập thể nhân viên đã làm việc cho Công ty RIT số tiền gần 16,3 tỷ đồng và 645.405 USD; 1 công ty có số nợ gốc là 57.800.000 đồng, chủ đầu tư đã liên lạc nhưng chưa có trả lời; 3 công ty có tổng công nợ gốc là 492.128.440 đồng nhưng chủ đầu tư không liên lạc được; 4 công ty có số nợ gốc là 56.455.488.213 đồng không đạt được thỏa thuận với chủ đầu tư, 4 công ty này yêu cầu thanh toán số tiền 294.374.078.660 đồng, trong đó Công ty BMC (Bộ Công thương) có số nợ gốc là 51,6 tỷ đồng nhưng công ty khiếu nại đòi được thanh toán 275,5 tỷ đồng. Chủ đầu tư cho rằng đòi hỏi của nhà thầu là không có cơ sở pháp lý để giải quyết; vì nhà thầu không đồng ý giải quyết bằng thương lượng giữa các bên và vì Công ty RIT không còn tồn tại từ tháng 10-2006 nên chủ đầu tư “bàn giao nghĩa vụ này cho nhà đầu tư mới kế thừa để các bên giải quyết phù hợp với quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự sau khi công ty mới được thành lập và được cấp Giấy chứng nhận đầu tư theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ”. Tại cuộc họp ngày 13-6-2012, do Bộ KHĐT tổ chức, các bộ, ban, ngành đã thảo luận, thống nhất là Công ty BMC phải tự giải quyết các vấn đề phát sinh từ hợp đồng kinh tế đã ký với Công ty RIT và việc giải quyết khiếu nại là không thuộc thẩm quyền của các cơ quan quản lý hành chính nhà nước.

Để “sớm tiếp tục đầu tư dự án, không để thiệt hại, lãng phí kéo dài” như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (tại Văn bản số 662/VPCP-KNTN ngày 11-6-2010 của Văn phòng Chính phủ), thì phải đồng thời tiến hành việc thanh lý, giải quyết công nợ của Dự án Rusalka, kết hợp với việc “Thành lập doanh nghiệp mới, dự án mới… trên cơ sở khối tài sản còn lại của dự án cũ” như đề xuất của Bộ KHĐT tại Văn bản số 227/BKH-ĐTNN ngày 13-9-2010, đã được Thủ tướng Chính phủ đồng ý và giao cho UBND tỉnh Khánh Hòa “Xem xét, quyết định việc tiếp tục đầu tư theo đúng quy định của pháp luật; báo cáo kết quả lên Thủ tướng Chính phủ” (Văn bản số 1173/VPCP-KNTN của Văn phòng Chính phủ). Theo đó, ngày 27-10-2011, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Thông báo số 389/TB-UBND về thanh lý Dự án Rusalka và triển khai các bước như:

1- Về việc chưa thống nhất công nợ giữa nhà đầu tư cũ và các tổ chức, cá nhân liên quan, đề nghị các bên xử lý theo quy định của pháp luật.

2- Chọn Công ty CP du lịch trọng điểm Nha Trang (Focus Travel Nha Trang) là nhà đầu tư mới tiếp tục thực hiện Dự án Rusalka.

3- Nhà đầu tư mới có trách nhiệm:

Hoàn tất hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đầu tư theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, cam kết kế thừa tất cả nghĩa vụ, trách nhiệm về công nợ của Công ty đầu tư và phát triển du lịch “Rus-Invest-Tur” (nhà đầu tư cũ); cam kết về tiến độ thực hiện dự án và giải trình khả năng tài chính để thực hiện dự án.

Đảm bảo thực hiện dự án đúng tiến độ đã cam kết với hình thức ký quỹ hoặc bảo lãnh của ngân hàng với số tiền là 10 tỷ đồng; nếu không thực hiện đúng theo tiến độ thì số tiền này sẽ được nộp vào ngân sách tỉnh.

Đề xuất của Bộ KHĐT gửi Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản số 227/BKH-ĐTNN có nội dung “Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên góp vốn, cũng như để tránh khối tài sản ngày càng xuống cấp, gây lãng phí, kính đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét cho phép thành lập doanh nghiệp mới, dự án mới để tiếp tục đầu tư trên cơ sở khối tài sản còn lại của dự án cũ” là giải pháp duy nhất khả thi để thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ “Sớm tiếp tục đầu tư dự án, không để thiệt hại, lãng phí kéo dài”. Ý kiến của Thủ tướng Chính phủ (tại Văn bản số 1173/VPCP-KNTN của Văn phòng Chính phủ) đã “Đồng ý với kiến nghị của Bộ KHĐT tại Văn bản số 227/BKH-ĐTNN. Giao UBND tỉnh Khánh Hòa chủ trì… xử lý dứt điểm tài sản của Dự án Rusalka theo quy định của pháp luật về đầu tư; xem xét, quyết định việc tiếp tục đầu tư theo đúng quy định của pháp luật; báo cáo kết quả lên Thủ tướng Chính phủ”.

Thực hiện nội dung chỉ đạo nêu trên của Thủ tướng Chính phủ, Sở KHĐT Khánh Hòa đã hướng dẫn nhà đầu tư đăng ký thành lập Công ty Focus Travel Nha Trang trên cơ sở khối tài sản còn lại của Dự án Rusalka. Điều lệ thành lập Công ty Focus Travel Nha Trang có quy định nghĩa vụ kế thừa trách nhiệm về công nợ của Công ty RIT tại Dự án Rusalka. Công ty Focus Travel Nha Trang sau khi nhận Giấy đăng ký kinh doanh (cấp ngày 16-12-2011) đã phát hành thông báo và giấy xác nhận tới các tổ chức, cá nhân có công nợ tại Dự án Rusalka về việc công ty nhận kế thừa nghĩa vụ thanh toán công nợ của Công ty RIT tại Dự án Rusalka. Sau khi được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, UBND tỉnh Khánh Hòa sẽ cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho Công ty Focus Travel Nha Trang triển khai dự án mới có tên là Dự án khu nghỉ mát Champarama (Champarama Resort & Spa), với phạm vi dự án, quy mô và các hạng mục đầu tư như của Dự án Rusalka trước đây.

Việc xác định nhà đầu tư mới là Công ty Focus Travel Nha Trang được thành lập trên khối tài sản còn lại của Dự án Rusalka để tiếp tục triển khai dự án và kế thừa nghĩa vụ giải quyết công nợ với các tổ chức, cá nhân liên quan là phù hợp với thực tế của dự án và phù hợp với quy định của pháp luật về trình tự, thẩm quyền giải quyết các quan hệ kinh tế, dân sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Hy vọng trong một tương lai gần dự án sẽ được tiếp tục triển khai thực hiện, với sự vào cuộc tích cực của các cơ quan chức năng. Đừng để khối tài sản lớn bị lãng phí kéo dài thêm với bất kỳ lý do nào nữa.

Sĩ Bình