Liên quan đến dự án khu sinh thái Nghèn thuộc huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, Báo CCB Việt Nam số 938, ra ngày 25-10-2012 có bài viết “Nhiều hộ dân bức xúc vì đền bù chưa được thoả đáng” phản ánh ý kiến của 5 hộ dân sống tại khối phố 9, thị trấn Nghèn có đơn khiếu kiện gửi đến báo gồm các ông bà: Trần Văn Quang, Trần Văn Hợp, Trần Kính, Nguyễn Nhân, Lê Quang Hưởng và Trần Thị Liên. Sau khi báo phát hành, chiều ngày 26-10-2012, UBND huyện Can Lộc chỉ đạo chính quyền thị trấn Nghèn tổ chức cuộc đối thoại với các hộ dân nói trên.

Theo báo cáo của Phòng TNMT huyện Can Lộc, năm 2008, huyện có cho Công ty cổ phần, thương mại, dịch vụ và du lịch Bình Mỹ Sài Gòn (Cty Bình Mỹ) đầu tư xây dựng dự án khu sinh thái sông Nghèn. Trong quá trình GPMB để bàn giao cho chủ đầu tư, có hơn 20 hộ dân nằm trong danh sách được đền bù và hỗ trợ tái định cư. Sau khi kiểm đếm và thống nhất với các ông Huấn và ông Tâm, nguyên là chủ nhiệm, phó chủ nhiệm HTX Tân Vịnh trước đây, Ban bồi thường GPMB đi đến quyết định cấp cho mỗi hộ dân bình quân 400m2 (trong đó 200m2 là đất ở, 200m2 là đất vườn). Riêng số diện tích 200m2 đất vườn sau đó huyện chỉ đạo thu hồi lại và được hỗ trợ bằng tiền theo giá đất nông nghiệp tại thời điểm hiện tại. Sau khi nhận 10 triệu đồng, các hộ gia đình đều ký vào văn bản. Tuy vậy, trong số 21 hộ dân có chung nguồn gốc đất đai như nhau, thì hộ ông Trần Văn Thuyết cương quyết đấu tranh, phản đối và được tờ báo Văn nghệ trẻ số 219, ra ngày 25-7-2012 phân tích việc làm sai trái của chính quyền thì chính quyền đã lo sửa sai và cấp lại cho gia đình ông Thuyết 630m2 đất và đền bù hơn 70 triệu đồng. Trước việc làm được cho là thiếu công bằng, thậm chí là bất công của chính quyền thị trấn Nghèn, các hộ dân đã nhận tiền đền bù trước đây làm đơn khiều kiện.

Trong cuộc đối thoại, các hộ dân đã đặt câu hỏi tại sao khi thu hồi đất không có quyết định thu hồi, khi nhận tiền đền bù 10 triệu đồng không được ai giải thích là trong vòng 90 ngày hết thời gian khiếu kiện, tại sao lại cấp 400m2 đất cho tất cả các hộ trong khi đất thực tế của nhiều hộ lên tới con số hàng ngàn mét vuông.

Về giải trình của các cơ quan chức năng trong buổi đối thoại đều chưa đáp ứng được vấn đề các hộ dân khiếu kiện như người dân hỏi tại sao khi tổ chức thu hồi đất giao cho Cty Bình Mỹ, chính quyền không ra quyết định thu hồi đất? Cơ quan chức năng cho rằng đất của các ông bà nói trên không có giấy tờ hợp pháp, chỉ là giấy chứng nhận của chủ nhiệm HTX không có con dấu, không có căn cứ pháp lý. Ông Trần Kính, đại diện cho các hộ dân đã phản ứng quyết liệt, trong tay ông giơ cao lá đơn xin đất vườn ở gửi HTX Tân Vịnh do ông Trần Phúc Huấn là chủ nhiệm ký, đồng ý cho cải tạo một khu đất có chiều dài 73m, chiều rộng 34m, ghi rõ phía tây giáp đê ngập mặn. Về việc con dấu, ông Huấn, chủ nhiệm HTX cho biết: Năm 1992-1993, HTX Tân Vịnh chưa có con dấu, đến năm 1994 mới có con dấu. Như vậy đất đai của chúng tôi là hợp pháp.

Kết thúc buổi đối thoại, nhà báo Võ Minh Châu, đại diện các tờ báo được mời tới dự phát biểu nhấn mạnh: Việc chính quyền tổ chức đối thoại với bà con là việc làm rất đáng hoan nghênh, tuy nhiên khi GPMB, đền bù hỗ trợ không được công khai minh bạch, người dân không được giải thích thấu đáo dẫn đến thiếu sót, sai phạm. Đất của các hộ dân phần lớn là tự khai phá từ đầm lấy nước mặn, đã được HTX Tân Vịnh chứng nhận từ những năm 1994. Điều 32, điều 50 Luật Đất đai năm 2003 quy định rõ: Việc quyết định giao đất, cho thuê đất đối với đất đang có người sử dụng cho người khác chỉ được thực hiện sau khi có quyết định thu hồi đất đó.

Theo khoản 3, điều 50, Luật Đất đai năm 2003: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có hộ khẩu thường trú tại địa phương và trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, làm muối tại vùng có điều kiện KTXH khó khăn ở miền núi, hải đảo, nay được UBND xã nơi có đất xác nhận là người đã sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp thì được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và không phải nộp tiền sử dụng đất…

Nhóm PV miền Trung