Về xã Kim Sơn, huyện Đông Triều, chúng tôi thấy một khu công nghiệp đang hình thành và phát triển rất nhanh. Nhiều nhà máy, xí nghiệp đã cho ra thị trường nhiều sản phẩm có thương hiệu, nhanh chóng chiếm được uy tín của người tiêu dùng, như: Gốm màu Hoàng Hà, nấm Long Thành, gỗ Cầu Cầm, gạch ngói cotto Kim Sơn... Nhưng bên cạnh đó, vẫn còn một khu đất, rộng hàng chục héc-ta, nằm ngổn ngang gò đống, san gạt dở. Một người dân ở đây cho biết: Đó là khu đô thị mới Kim Sơn, đã được khởi công từ năm 2004, nhưng đến nay, không hiểu vì lý do gì, vẫn ngổn ngang như một bãi đất hoang?

Đến trụ sở Hội CCB huyện Đông Triều, chúng tôi được ông Nguyễn Mạnh Tuyển, Chủ tịch Hội cho biết: Dự án khu đô thị Kim Sơn là một trong những dự án trọng điểm của tỉnh Quảng Ninh và huyện Đông Triều, để xây dựng huyện Đông Triều trở thành thị xã năm 2015. Để triển khai dự án này, ngày 22-10-2004, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có Quyết định số 3763/QĐ-UBND, về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng khu đô thị mới Kim Sơn, Đông Triều, do Công ty CP An Sinh làm chủ đầu tư, với tổng dự toán 151.642 triệu đồng. Do không đủ năng lực, năm 2009 Công ty CP An Sinh đã trả dự án. Ngày 26-6-2009, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có Quyết định số 1981/QĐ-UBND, giao cho Công ty TNHH Thành Tâm 668, tiếp tục thực hiện dự án đúng theo quy hoạch đã duyệt. Ngày 4-9-2009, UBND tỉnh Quảng Ninh còn có Quyết định số 2688/QĐ-UBND, thu hồi và giao 451.897,3m2 cho UBND huyện Đông Triều ĐBGPMB. UBND huyện Đông Triều thành lập Hội đồng ĐBGPMB cùng UBND xã Kim Sơn phối hợp với các tổ chức đoàn thể quần chúng nhân dân, tổ chức trên 40 buổi họp, từ đội sản xuất, đến thôn, xóm in ấn hàng ngàn bộ tài liệu, phát hàng trăm buổi trên hệ thống truyền thanh của xã, thông báo đến từng hộ dân, chế độ chính sách bồi thường, hỗ trợ ĐBGPMB một cách công khai, minh bạch. Đến nay, đã có 756/852 hộ nhận tiền bồi thường, ký cam kết giao nhận mặt bằng. Đặc biệt, trong dự án, có trên 400 ngôi mộ đã được các hộ đồng thuận nhận di dời. Chỉ còn 96 hộ (khoảng 11%) chưa nhận tiền bồi thường, với lý do là giá bồi thường chưa thỏa đáng, đề nghị nhà đầu tư phải thỏa thuận với từng hộ dân. Khi được hỏi về vấn đề này, ông Đặng Cương Quyết, Phó chủ tịch UBND xã Kim Sơn cho biết: Căn cứ vào Điều 39, Luật Đất đai năm 2003 và Điều 30, Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25-5-2007 của Chính phủ, thì dự án khu đô thị Kim Sơn là dự án Nhà nước thu hồi đất, để thực hiện các dự án phát triển kinh tế quan trọng; các dự án khu dân cư thì trách nhiệm ĐBGPMB thuộc UBND huyện Đông Triều, chứ Công ty TNHH Thành Tâm 668 không phải thỏa thuận với từng hộ dân. Còn ý kiến của một số hộ dân nêu ra, đề nghị áp giá hỗ trợ đất nông nghiệp liền kề với khu dân cư là không đúng, vì toàn bộ số đất trên đều là đất nông nghiệp, tách biệt với các khu dân cư. Các hộ cho rằng giá đền bù quá thấp, là không có cơ sở, vì dự án triển khai năm 2010, do vậy, phải áp giá đền bù theo Quyết định số 4368/QĐ-UBND, ngày 31-12-2009 của UBND tỉnh Quảng Ninh với giá là 38.000 đồng/m2. Ngoài giá đền bù, các hộ còn được hỗ trợ chuyển đổi nghề 2,5 lần và hỗ trợ ổn định đời sống, như vậy, giá bồi thường, hỗ trợ thực tế cho 1m2 đất là 134.500 đồng/m2, cộng với các khoản hỗ trợ khác theo chính sách thì mỗi mét vuông được bồi thường, hỗ trợ từ 140.000 - 170.000 đồng (chưa kể thưởng 5.000 đồng/m2 cho hộ nào giao đúng thời gian). Như vậy, giá ĐBGPMB đã thực hiện đúng chính sách của Đảng và Nhà nước hiện hành (tương đương 61,2 triệu đồng/sào Bắc Bộ). Đối với số hộ khiếu kiện giá đền bù thấp, UBND xã đã thông báo: Hộ nào không nhận tiền đền bù, thì có thể nhận đền bù bằng đất canh tác. Nhưng đến nay, vẫn chưa có ai đăng kí nhận đất! Ông Nguyễn Huy Đáp, Chủ tịch Hội CCB xã Kim Sơn còn cho biết: Trước đó, những người dân trong xã thường giao dịch, mua, bán với nhau giá khoảng 40 - 45 triệu đồng/sào Bắc Bộ, nay họ nâng giá để trục lợi. Hội CCB Xã đang cố gắng động viên, thuyết phục họ, để dự án sớm được triển khai, tránh tình trạng “con sâu làm rầu nồi canh”. Khi chúng tôi hỏi về vụ việc, CCB Phùng Tăng Hoành bị hành hung ngày 19-6-2011, ông Đáp cho biết: Ngay sau khi ông Hoành bị chém, Công an huyện Đông Triều đã ra quyết định khởi tố vụ án. Nhưng đến nay, việc điều tra vẫn chưa có kết quả cụ thể, vì ông Hoành có nhiều mối quan hệ khá phức tạp…

Chúng tôi được biết, đến nay, 95/862 hộ dân vẫn chưa ra nhận tiền bồi thường, bàn giao mặt bằng, họ đưa ra nhiều yêu sách không có căn cứ pháp lý, với mức giá “trên trời”. Nhiều chủ đất đã có thái độ quá khích, chống đối các cơ quan chức năng và hoạt động hợp pháp của chủ đầu tư. Huyện ủy, UBND huyện Đông Triều cùng hệ thống chính trị đang tích cực tuyên truyền, động viên các hộ dân thực hiện đúng các qui định của pháp luật, nhận tiền, hoặc đất đền bù. Đồng thời, sẽ có nhiều giải pháp kiên quyết, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, giao đất cho nhà đầu tư, thực hiện dự án trong thời gian tới.

Ánh Nguyệt