Dự án đường giao thông vào khu công nghiệp Nam Thăng Long (xã Thụy Phương, huyện Từ Liêm) được triển khai xây dựng từ năm 2010 với mục đích tạo điều kiện giao thông đi lại thuận lợi, thu hút đầu tư trực tiếp vào KCN Nam Thăng Long, thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội trong khu vực. Tuy nhiên, sau gần 3 năm triển khai dự án vẫn không thể hoàn thành do gặp nhiều khó khăn trong khâu GPMB. Nhiều hộ dân không đồng ý bàn giao mặt bằng vì họ cho rằng chính quyền bồi thường thiếu diện tích đất thực tế và mức giá đền bù quá “bèo bọt”.

Một số người dân cho biết: Năm 1986, UBND TP Hà Nội ra Quyết định số 1946, giao 20.000m2 đất tại thôn Tân Phong cho người dân xã Thượng Cát (huyện Từ Liêm) làm khu kinh tế mới. Nhưng thực tế số diện tích đất trên chỉ được giao cho 36 hộ sử dụng và mỗi hộ được nhận 360m2 thổ cư. Cũng tại thời điểm đó, các hộ dân đã tự khai hoang thêm một số diện tích đất vườn, ao liền kề với đất ở để phát triển kinh tế gia đình nên diện tích đều tăng so với diện tích cấp ban đầu. Tuy nhiên năm 2010, khi kiểm đếm đền bù dự án làm đường, UBND xã Thụy Phương chỉ chứng nhận 200m2 đất thổ cư cho mỗi hộ, tất cả diện tích còn lại được coi là đất vườn hay lấn chiếm không được bồi thường. Sau đó, dựa vào xác minh trên, UBND huyện Từ Liêm đưa ra phương án đền bù gây thiệt hại nặng nề cho nhiều hộ dân.

Ông Vũ Xuân Bình (một hộ dân bị thu hồi đất ở thôn Tân Phong) bức xúc: “Ngoài việc đền bù theo kiểu ăn bớt từ 360m2 đất thổ cư xuống còn 200m2 cho mỗi hộ thì giá bồi thường quá thấp, chỉ 3.375.000 đồng/m2, trong khi đó giá thị trường cao gấp hàng chục lần. Nếu đền bù như vậy chúng tôi không đủ tiền mua đất chứ chưa nói đến việc làm nhà để ổn định cuộc sống…”.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Ngọc Nam, Chủ tịch UBND xã Thụy Phương cho rằng: “Thực tế khi đưa ra hạn mức sử dụng đất của mỗi hộ là 200m2, chúng tôi đã căn cứ vào một số dự án giãn dân cùng thời điểm năm 1986, danh sách các hộ tại Tân Phong do chủ nhiệm HTX Đông Ba lập…”.

Bản đồ và Sổ mục kê năm 1994 lưu tại UBND xã Thụy Phương thể hiện rõ diện tích của các hộ dân đều có ký hiệu là chữ “T” - tức là đất có mục đích để “ở” là hơn 360m2/hộ. Tuy nhiên chẳng hiểu sao, những giấy tờ có giá trị pháp lý này lại không được vị chủ tịch xã này nhắc đến? Đặc biệt người dân hết sức bất bình trước việc UBND huyện từ Liêm trả lời nội dung tố cáo của công dân; trong đó, người dân tố cáo Chủ tịch UBND xã Thụy Phương về hành vi: “Xác nhận sai diện tích, không đúng nguồn gốc đất, dẫn đến việc bồi thường thiếu”. UBND huyện Từ Liêm tìm cách bác bỏ nội dung tố cáo bằng cách viện dẫn nhiều văn bản đã hết hiệu lực pháp lý. Ví dụ như khi bác bỏ tố cáo của các hộ dân về việc người dân nhận 360m2 đất ở khi đi xây dựng vùng kinh tế mới năm 1986 thì bản kết luận của UBND huyện Từ Liêm viện dẫn, mỗi hộ dân chỉ có 200m2 đất ở là phù hợp với Quyết định 272/CP ngày 3-10-1977 của Hội đồng Chính phủ. Tuy nhiên, vào thời điểm đó thì quyết định trên đã bị thay thế bởi Quyết định số 95/CP ngày 27-3-1980 của Hội đồng Bộ trưởng về chính sách xây dựng các vùng kinh tế mới. Theo quy định này thì diện tích đất mà mỗi hộ xã viên được giao là 1.500m2. Ngoài ra, UBND huyện Từ Liêm còn viện dẫn cả Luật Đất đai năm 1988 quy định về mức giao đất ở cho mỗi hộ đồng bằng Bắc Bộ. Thế nhưng, văn bản này lại chỉ có hiệu lực 2 năm sau khi các hộ được giao đất theo Quyết định số 1946 năm 1986 của UBND TP Hà Nội.

Quá bức xúc, các hộ dân bị thu hồi đất đã khởi kiện UBND xã Thụy Phương, Chủ tịch UBND huyện Từ Liêm ra toà. Vụ án hành chính được TAND huyện Từ Liêm thụ lý nhưng khi đến thời hạn phải đưa vụ án ra xét xử thì TAND huyện Từ Liêm lại ra Quyết định 02/1012 QĐST-HC ngày 1-3-2012: “Tạm đình chỉ giải quyết vụ án hành chính” với lí do “Vụ án cần đợi kết quả giải quyết khiếu nại của UBND huyện Từ Liêm”. Tháng 3-2012, các hộ dân trên tiếp tục nộp đơn kháng cáo lên TAND TP Hà Nội. Mới đây, ngày 20-6-2012, TAND TP Hà Nội đã ra Văn bản số 42/2012/QĐPT-HC, tuyên hủy toàn bộ quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án nêu trên của TAND huyện Từ Liêm vì lí do căn cứ để ban hành quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án không đúng qui định của pháp luật; giao toàn bộ hồ sơ về TAND huyện Từ Liêm tiếp tục giải quyết vụ án.

Qua vụ việc trên cho thấy, việc đền bù giải phóng mặt bằng đất với 7 hộ dân có đất bị thu hồi ở thôn Tân Phong chứa đựng nhiều “uẩn khúc”. Đề nghị các ngành chức năng TP Hà Nội vào khu công nghiệp Nam Thăng Long làm rõ để dự án đường giao thông sớm hoàn thành cũng như đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân.

Lê Thanh