Năm 1992, CCB Nguyễn Đình Cự trú tại 472, đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) cùng một số ông, bà: Tô Xuân Hiệu, Trịnh Thị Ước, Đào Xuân Lượng, Nguyễn Văn Khẩn góp chung tiền mua 1.950m2 đất ao của ông Đỗ Văn Tiến (nguyên là xã viên HTX Nhân Chính, huyện Từ Liêm, TP Hà Nội) tại khu Bảy Đống (còn gọi là ao Bà Ký Chài) để thả cá. Đến năm 2004, 2005 các hộ dân thuê ông Đỗ Tuấn Đạt (con ông Tiến) thực hiện việc san lấp toàn bộ ao, với giá thuê 700 triệu đồng… nhưng khi UBND phường Thanh Xuân Trung xây dựng trụ sở trên phần đất đó lại không hỗ trợ, đền bù gì.

Đất công hay đất khai hoang?

Tìm hiểu của PV, trước năm 1986 khu đất này là đất canh tác nông nghiệp. Do đô thị hóa nhanh, UBND TP giao đất cho một số đơn vị như Công ty dệt len Mùa Đông… dẫn đến khu đất này bị cô lập, không có nước sản xuất nông nghiệp và trở thành đất hoang hóa. Thấy đất bỏ hoang, một số xã viên HTX Nhân Chính, trong đó có ông Tiến đề xuất xin khai thác đốt gạch. Tận dụng thùng đấu, ông Tiến xin HTX Nhân Chính cho đào ao thả cá. Năm 1986, việc cải tạo ao cá thực hiện xong, ông Tiến sử dụng đến năm 1992, do sức khỏe yếu nên chuyển nhượng lại một phần diện tích hồ rộng khoảng 5 sào Bắc Bộ cho các hộ trên để thả cá. Giá chuyển nhượng là 1 chỉ vàng/m2.

Ngày 23-4-2008, UBND phường Thanh Xuân Trung có Thông báo số 101/TB-UBND do ông Trần Ngọc Sơn – Chủ tịch UBND phường ký, thông báo về việc nộp các bản sao giấy tờ sử dụng nhà, đất của các hộ gia đình, cá nhân có liên quan đến khu vực di tích gò Đống Thây để chính quyền thực hiện công tác quản lý nhà nước về đất đai và công tác quản lý nhân hộ khẩu trên địa bàn. Các hộ gia đình trên đã nộp các loại giấy tờ liên quan, UBND phường tiếp nhận hồ sơ kê khai đất đai của các hộ. Tuy nhiên không hiểu sao, năm 2010, khi xây dựng dự án trụ sở UBND phường Thanh Xuân Trung trên phần đất 5 hộ đã mua bán trước đây, chính quyền không thông báo cho các hộ gia đình, thậm chí các tài sản, vật kiến trúc trên diện tích đó bị cưỡng chế, giải tỏa mà không đền bù?

Ông Trần Ngọc Sơn, Chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Trung cho biết: “Công trình đầu tư xây dựng trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND phường Thanh Xuân Trung là công trình chào mừng 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Đây là đất công do UBND phường quản lý. Trước khi làm các thủ tục xây dựng các hộ dân có đơn khiếu nại, Công an quận Thanh Xuân đã điều tra xác minh về việc sử dụng đất tại khu vực này và kết luận là đất lấn chiếm…”.

Trả lời câu hỏi của PV về việc nếu cho rằng là đất lấn chiếm, việc lấn chiếm xảy ra từ lâu sao không ngăn chặn, xử lý dứt điểm… và năm 2008, UBND phường còn thông báo các hộ nộp giấy tờ, kê khai quyền sử dụng đất? Ông Sơn cho hay: “… việc thông báo kê khai là năm 2008 tôi xem đất đai khu vực đó thế nào để tôi quản lý nên có thông báo… Việc kê khai đó tôi yêu cầu tất cả các hộ nộp giấy tờ kê khai để tôi kiểm tra việc sử dụng đất tại đây…?!”.

Cần xem xét đến công lao người dân…

Diện tích xây dựng trụ sở phường Thanh Xuân Trung rộng 1600m2 chủ yếu nằm trên phần đất 5 hộ dân mua bán nêu trên. Thực tế bao năm qua người dân đã bỏ công sức tôn tạo nay mới có được mặt bằng sạch như vậy. Tuy nhiên, dư luận quan tâm, đặt câu hỏi: Vì sao năm 2009, cũng trên khu đất này, UBND TP Hà Nội có quyết định giao 6.298,5m2 đất cho Bộ tư lệnh Quân khu 3 - Bộ Quốc phòng sử dụng vào việc xây dựng trụ sở. Để mở rộng ngõ đi vào công trình, Công ty xây dựng 319 (Công ty 319) - Quân khu 3 đã gặp gỡ đại diện 5 hộ dân đang sử dụng đất tại đây để thỏa thuận được người dân đồng tình. Đối với gia đình bà Nguyễn Thị Nguyên (vợ ông Đỗ Văn Tiến - PV) có 103,89m2 đất nằm trong dự án, đã được Công ty 319 bồi thường, hỗ trợ gần 1,2 tỷ đồng. Ngược lại, đến năm 2010, khi UBND phường Thanh Xuân Trung lấy đất của các hộ dân để xây trụ sở thì lại không được đền bù, hỗ trợ gì?

CCB Nguyễn Đình Cự cho biết: 5 hộ chúng tôi sử dụng đất ổn định trước ngày 15-10-1993, không có tranh chấp với ai. Hộ bà Trịnh Thị Ước còn có đăng ký tạm trú, tạm vắng từ năm 1997 ở đó, việc sử dụng đất còn được nộp thuế từ năm 1996… Tuy nhiên, không hiểu sao, Chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Trung Trần Ngọc Sơn luôn lấy Văn bản số 05/CATX (ĐTKT) ngày 30-11-2010 của Công an quận Thanh Xuân (đây là văn bản báo cáo của Công an quận với Chủ tịch quận Thanh Xuân) để cho rằng các hộ dân lấn chiếm, san lấp trái phép…. và không giải quyết cho chúng tôi? Điều đáng nói là lãnh đạo UBND phường Thanh Xuân Trung biết rõ việc chúng tôi được Công ty 319 hỗ trợ, đền bù bởi trong buổi giao tiền, bàn giao đất có mặt cả Chủ tịch và Phó chủ tịch UBND phường Thanh Xuân Trung chứng kiến, ký vào văn bản.

Dư luận không khỏi băn khoăn với cách giải quyết của lãnh đạo UBND phường Thanh Xuân Trung khi mà cùng vị trí đất nhưng cách hành xử của hai đơn vị hoàn toàn khác nhau. Công ty 319 thực hiện hỗ trợ theo các quy định của UBND TP Hà Nội, còn UBND phường Thanh Xuân Trung thì bỏ ngoài tai lời “kiến nghị” của người dân. Lý giải về việc hỗ trợ của Công ty 319, ông Sơn chốt: “… Công ty 319 là bên quân đội, họ thiếu gì tiền?!”.

Được biết một số dự án như: Dự án mở rộng đường Nguyễn Khuyến, đoạn từ QL6 vào Khu đô thị Văn Quán; dự án Công viên Đống Đa… tuy người dân chưa chứng minh được về quyền sử dụng đất hợp pháp, nhưng khi có khiếu nại chủ dự án, cơ quan chức năng TP Hà Nội đã kịp thời xem xét và đưa ra khung hỗ trợ từ 30 đến 50% cho mỗi mét vuông thu hồi.

Bài và ảnh: Doanh Chính