Một quyết định vi phạm luật và vi phạm nguyên tắc Đảng Ngày 15-7-2011, lãnh đạo VCCI thông qua Quyết định 1609/PTM-TCCB, bổ nhiệm bà Phạm Thị Thu Hằng giữ chức vụ Tổng thư ký VCCI. Việc bổ nhiệm này đã bộc lộ hàng loạt sai phạm sơ đẳng mà nếu người hiểu biết pháp luật thì không thể vướng mắc. Cụ thể, Điều 19, Điều lệ của VCCI ban hành kèm Quyết định 123 của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ: “Người được cử thay thế chỉ được công nhận là thành viên HĐQT với sự chấp thuận của ít nhất 2/3 số thành viên HĐQT”. Song thực tế tại cuộc bỏ phiếu ngày 14-7 chỉ có 39/77 đại biểu (bao gồm cả những người dự họp thay, chưa đủ tư cách đại biểu) tức là chưa đủ 50% số đại biểu theo yêu cầu để tiến hành đại hội, lại càng không đủ cơ sở để bầu chọn chức danh, thế nhưng một ngày sau bà Hằng vẫn có quyết định làm Tổng thư ký VCCI. Lẽ ra, sau khi phát hiện sai sót lớn đó, lãnh đạo VCCI phải huỷ ngay quyết định, rút kinh nghiệm và chọn thời điểm thích hợp để triệu tập hội nghị, bầu bổ sung bà Hằng vào thành viên HĐQT rồi Tổng thư ký. Song, để lấp liếm sai phạm đó, những người có quyền thế ở đây lại “sản sinh” thêm 16 phiếu bầu, đủ để bà Hằng có 55/77 phiếu biểu quyết. Giải thích số phiếu trên, Ban kiểm tra cho rằng, đó là phiếu của các uỷ viên vắng mặt có ý kiến biểu quyết bằng văn bản nhất trí bầu bổ sung bà Hằng vào BCH và làm Tổng thư ký VCCI. Điều đáng nói là các phiếu này đều không có dấu, được chuyển bằng fax, thậm chí có phiếu đến hơn 2 tháng sau mới được chuyển đến nơi nhận (phiếu của bà Nguyễn Thị Phương Quang, fax ngày 20-9-2011; phiếu của bà Thanh Tâm, fax ngày 25-9-2011). Rõ ràng 16 phiếu kể trên là không minh bạch, có dấu hiệu mờ ám, vì những người ở xa, do hoàn cảnh khách quan không đến dự bầu, thì chỉ có thể bầu chọn thông qua điện thoại hoặc fax nhưng phải ngay tại thời điểm đó. Chưa hết, quy trình bổ nhiệm bà Phạm Thị Thu Hằng còn không tuân thủ quy định như: chưa có quy hoạch; không có ý kiến nhận xét của chi bộ, tập thể Ban thường vụ Đảng uỷ VCCI, mặc dù bà Hằng là đảng viên; không có nhận xét của tổ chức Đảng nơi cư trú theo Hướng dẫn số 09-HD/BTCT.Ư ngày 6-9-2007 của Ban Tổ chức T.Ư…
Ai chỉ đạo, ai tiếp tay? Những sai sót trên ngay lập tức làm xôn xao dư luận, báo chí lên tiếng chỉ rõ đó là những khiếm khuyết không nhỏ và lãnh đạo VCCI cần nghiêm khắc kiểm điểm, rút kinh nghiệm. Đặc biệt, ngày 31-10, Văn phòng Chính phủ có Công văn số 7679/VPCP-TH, yêu cầu VCCI kiểm tra sự việc, nếu sai sót thì phải có biện pháp xử lý, báo cáo Thủ tướng trước ngày 15-11-2011. Song mãi đến ngày 17-11, ông Hoàng Văn Dũng, Phó chủ tịch thường trực VCCI mới ký Công văn số 2968/PTM-VP, báo cáo Thủ tướng; nhưng lại bao biện rằng quy trình bổ nhiệm bà Phạm Thị Thu Hằng đã diễn ra theo đúng Điều lệ Đảng, pháp luật Nhà nước, Điều lệ VCCI?... Cũng cần nói thêm, trong quá trình giám sát ông Vũ Tiến Lộc, Bí thư Đảng đoàn VCCI ngày 16-1-2012, Uỷ ban Kiểm tra T.Ư cũng đã có Thông báo số 198-TB/UBKTT.Ư chỉ rõ những thiếu sót, cụ thể: “Đảng đoàn VCCI chưa xây dựng được quy chế phối hợp giữa Đảng đoàn và Đảng ủy để cụ thể hóa mối quan hệ giữa Đảng đoàn và Đảng uỷ. Trong công tác tổ chức cán bộ, mặc dù có đồng chí bí thư, phó bí thư Đảng ủy là thành viên Đảng đoàn, nhưng Đảng đoàn chưa thực hiện đầy đủ những nội dung đã quy định trong quy chế làm việc của Đảng ủy, hầu hết các trường hợp bổ nhiệm chức danh giám đốc, phó giám đốc và kế toán trưởng các đơn vị, Đảng đoàn không lấy ý kiến tham gia của tập thể Ban thường vụ Đảng uỷ…”. “Về công tác tổ chức cán bộ, đồng chí Vũ Tiến Lộc với cương vị là Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch VCCI chưa chỉ đạo cụ thể, sâu sát, dẫn đến trong công tác tổ chức cán bộ còn đơn giản, thiếu chặt chẽ; quy trình bổ nhiệm cán bộ chưa đúng Quyết định 68-QĐ/T.Ư ngày 4-7-2007 của Bộ Chính trị và Hướng dẫn số 09-HD/BTCT.Ư, ngày 6-9-2007 của Ban Tổ chức T.Ư”… “Hội nghị HĐQT để bầu Tổng thư ký chưa thực hiện theo đúng điều lệ; chưa có ý kiến nhận xét của Ban thường vụ Đảng uỷ; không có nhận xét của tổ chức Đảng nơi cư trú đã gây dư luận trong cán bộ, đảng viên của VCCI và một số cơ quan ngôn luận”. Thông báo cũng kiến nghị Đảng đoàn VCCI kiểm điểm rút kinh nghiệm sâu sắc và đề xuất biện pháp khắc phục việc chỉ đạo bầu chức danh Tổng thư ký VCCI theo đúng Điều lệ của VCCI.
“Vừa đá bóng, vừa thổi còi” Trong năm 2010, nguyên việc chi tiêu, tiếp khách mà Ban tài chính VCCI đề nghị chi là 1.008.839.615 đồng. Các phần chi tiếp khách phần lớn là đột xuất không có kế hoạch phê duyệt trước khi tiếp khách, không phê duyệt và thanh toán trước 5 ngày theo quy định. Việc trình duyệt thanh toán có khi kéo dài tới 2-3 tháng (tính từ ngày phát sinh chi phí tiếp khách); nhiều trường hợp còn gộp lại để thanh quyết toán một lần. Đáng chú ý có 112 triệu đồng là các khoản chi giao dịch cộng tác viên, nhưng người ký nhận tiền thay lại là nhân viên Ban tài chính! Hay trong số 334.185.402 đồng tiếp khách nhưng chứng từ hóa đơn được ghi bằng tay ở phần tên và mã số thuế của người mua hàng. Việc này, dù Cục Thuế Hà Nội khẳng định những hóa đơn trên có giá trị pháp lý và được dùng để khấu trừ thuế giá trị gia tăng; song theo luật sư, tiến sĩ Nguyễn Thắng Cảnh, Đoàn luật sư Hà Nội thì những hóa đơn đó chứa đựng nhiều rủi ro, có thể các liên hóa đơn của người bán hàng còn không giống nhau, nên những hóa đơn đó là không hợp pháp. Việc Cục Thuế Hà Nội vẫn cho dùng để khấu trừ thuế là đảm bảo nguồn thu và tổ chức này sẽ không chịu trách nhiệm về mặt pháp lý của những tờ hóa đơn đó. Như vậy việc lãnh đạo VCCI ký phê duyệt, thông qua những chứng từ đó là sai pháp luật. Đặc biệt, qua kiểm tra dự án “Phân tích và đề xuất các giải pháp ngăn ngừa rủi ro tài chính đối với các doanh nghiệp” từ nguồn ngân sách nhà nước (1 tỷ đồng) lại do chính Trưởng ban Tài chính ký hợp đồng (3 hợp đồng) là trái với Luật kế toán là việc làm được ví như “vừa đá bóng, vừa thổi còi”. Sai phạm đã rõ như ban ngày, nhưng rất tiếc trong báo cáo kiểm tra công tác tài chính tại Ban tài chính của đoàn kiểm tra (ngày 29-3-2011) lại mới dừng lại ở những kiến nghị lập lờ như: “Cần phải có quy trình chi tiêu đối với từng khoản mục chi phí, tách bạch từng khau từ; tạm ứng; đề nghị thanh toán; phê duyệt thanh toán; thanh toán…” hay “…Cần sửa đổi điều lệ hoạt động, các quy chế quản lý tài chính một cách kịp thời, phù hợp với thực tiễn…” mà không hề có bất cứ một kiến nghị xử lý, thậm chí không một cá nhân nào bị nhắc nhở, phê bình. Những sai phạm ở VCCI chưa dừng lại, việc Uỷ ban Kiểm tra T.Ư thông báo, trước ngày 31-3-2012, ông Vũ Tiến Lộc và Đảng đoàn VCCI phải thực hiện và báo cáo kết quả, nhưng mãi đến ngày 18-4, Đảng đoàn VCCI mới có kết quả thực hiện các kiến nghị nêu trong báo cáo nhưng lại chưa nghiêm túc, không có bản tự kiểm điểm và không tổ chức họp để kiểm điểm rút kinh nghiệm sâu sắc những vấn đề mà Uỷ ban Kiểm tra T.Ư đã nêu trong kết luận, nên không có nhận xét, đánh giá mức độ sai phạm để khắc phục sửa chữa. Việc lập đoàn kiểm tra để kiểm tra Ban tài chính chỉ làm có tính chất chiếu lệ, cố tình bao che; việc rà soát và xây dựng các quy chế nội bộ chậm tiến hành… Tất cả những sai phạm, khuyết điểm đó làm nội bộ VCCI thêm mất đoàn kết, ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, gây bất bình trong dư luận. Chúng tôi mong rằng các cơ quan chức năng sẽ khẩn trương làm rõ những việc làm sai trái của Đảng đoàn, Bí thư, Chủ tịch VCCI để từ đó có biện pháp xử lý nghiêm minh, nhanh chóng ổn định VCCI, củng cố nâng cao sức mạnh chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng, khôi phục được lòng tin trong cán bộ, nhân viên VCCI, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta thực hiện thắng lợi Nghị quyết Hội nghị T.Ư 4 (khóa XI). Thu Hiền